Δελής Γεώργιος
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Ρουμανία - Βραϊλα
Ημερομηνία Γέννησης 1870
Ημερομηνία Θανάτου 1954
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Ποίηση
Βιογραφικό Σημείωμα
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΕΛΗΣ (1870-1954) Ο Γεώργιος Δελής γεννήθηκε στη Βραΐλα της Ρουμανίας. Το 1892 μετακόμισε με την οικογένειά του στη Βιέννη και φοίτησε στην εκεί Ιατρική Σχολή, ενώ παράλληλα παρακολούθησε μαθήματα Φιλοσοφίας και ασχολήθηκε με τη μουσική και την τέχνη γενικότερα. Στη Βιέννη συνδέθηκε φιλικά με τον νευρολόγο Κωνσταντίνο Οικονόμου, τον Απόστολο Δοξιάδη, τον Αντώνιο Χρηστομάνο, συμφοιτητή του στην Ιατρική και αργότερα καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, καθώς επίσης με τον Κωνσταντίνο Χρηστομάνο και το ζωγράφο Κωνσταντίνο Παρθένη, τον Μανώλη Καλομοίρη και τον Δημήτριο Καραχάλιο (Λάμπρο Αστέρη). Το 1897 πρωτοστάτησε σε διαδήλωση φοιτητών με αίτημα την ελευθερία των πατρίδων τους και στη συνέχεια εγκατέλειψε τις σπουδές του και επέστρεψε στην Ελλάδα για να καταταγεί εθελοντικά στον πόλεμο. Μετά την καταστροφή της Ελλάδος γύρισε για κάποια χρόνια στη Βιέννη, όπου άσκησε το ιατρικό λειτούργημα και το 1908 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Πήρε μέρος στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, ως έφεδρος γιατρός στο πολεμικό Ναυτικό. Το 1921 εκδόθηκε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Απάνεμα βράδια, γνωστός ωστόσο έγινε με τη συλλογή Τα σύννεφα στο γέρμα, που τιμήθηκε με το Λαμπρίκειο Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών το 1929, μετά από εισήγηση του Κωστή Παλαμά. Τιμήθηκε επίσης με το Βραβείο Παλαμά (1944 για τη συλλογή Αλλοτινά κι αλλόκοσμα). 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Γιώργου Δελή βλ. Πολιτάρχης Γ.Μ., «Δελής Γεώργιος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Γεώργιος Δελής· Μελέτες και κρίσεις για το έργο του. Αθήνα, Διογένης, 1990.
Καραντώνης Ανδρέας, «Γεώργιος Δελής», Φυσιογνωμίες· Τόμος δεύτερος, σ.37-51. Αθήνα, Παπαδήμας, 1977.
Κωνσταντινίδης Θάνος, Πρόλογος στο βιβλίο Γεώργιος Δελής· Μελέτες και κρίσεις για το έργο του· Ανάτυπο. Αθήνα, Διογένης, 1990.
Ξενόπουλος Γρηγόριος, Νέα Εστία, 1η/5/1927.
Πολιτάρχης Γ.Μ., «Δελής Γεώργιος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Σικελιανός Άγγελος, «Γιώργος Δελής», Νέα Εστία35, ετ.ΙΗ΄, 1η/4/1944, αρ.404, σ.328-331.
Σισιλιάνος Δημ.- Καρμίρης Νικ., Ο ποιητής Δελής· Σύντομη μελέτη για την ποίησή του κι επιλογή από το έργο του. Αθήνα, 1947.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) Ι.Ποίηση
Απάνεμα βράδια. Αθήνα, Σιδέρης, 1921.
Σύννεφα στο γέρμα· Σχέδια Κωστή Παρθένη. Αθήνα, τυπ.Εστία, 1927.
Αλλοτινά κι αλλόκοσμα. Αθήνα, Αετός, 1942.
Ο ανάραχτος. ΙΙ.Συγκεντρωτικές εκδόσεις
Τα Λυρικά. Αθήνα, Αθήνα, 1953.
Παρασκευή 13 Ιουνίου 2008
Δαμβέργης Ιωάννης
Δαμβέργης Ιωάννης
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Κρήτη- Ηράκλειο
Ημερομηνία Γέννησης 1862
Ημερομηνία Θανάτου 1938
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Πεζογραφία
Ποίηση
Δοκίμιο
Βιογραφικό Σημείωμα
ΙΙΩΑΝΝΗΣ Μ. ΔΑΜΒΕΡΓΗΣ (1862-1938) Ο Ιωάννης Δαμβέργης του Μιλτιάδη γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης. Σε παιδική ηλικία και ενώ μαινόταν η κρητική επανάσταση κατέφυγε με την οικογένειά του στη Σμύρνη, όπου μαθήτευσε στην Ευαγγελική Σχολή. Σπούδασε στη νομική σχολή του πανεπιστημίου Αθηνών και εγκαταστάθηκε στην πρωτεύουσα, όπου ασχολήθηκε επαγγελματικά με τη δημοσιογραφία και τις εκδόσεις περιοδικών και εφημερίδων. Διετέλεσε διευθυντής του περιοδικού Εβδομάς την περίοδο 1887-1892 και της Εφημερίδας των συζητήσεων, ενώ από το 1902 ως το 1916 ανέλαβε την έκδοση και διανομή του ακραίου εθνικιστικού φυλλαδίου Πάτρια. Αναμείχθηκε ενεργά στην πολιτική ως μέλος της κρητικής αντιπροσωπείας και της τελευταίας απελευθερωτικής επιτροπής των Κρητών, θέσεις από τις οποίες ενίσχυσε τον αγώνα των κρητικών για ανεξαρτησία, ενώ υπήρξε επίσης διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Ελευθέριου Βενιζέλου, γενικός γραμματέας της οργανωτικής επιτροπής για τον εορτασμό της εθνικής εκατονταετηρίδας το 1931, και οργανωτικό μέλος του εορτασμού των εκατό χρόνων από τη γέννηση του λόρδου Byron. Ως υποστηρικτής της βενιζελικής παράταξης συνελήφθη το Νοέμβρη του 1916 και φυλακίστηκε ως το Γενάρη του επόμενου χρόνου επί εσχάτη προδοσία. Ιδρυτής του σωματείου Αδελφότητα Αγάπης Ακριτών και συνεργάτης της νεοϋορκέζικης ελληνόφωνης εφημερίδας Εθνικός Κήρυξ, ο Ιωάννης Δαμβέργης υπήρξε επίσης γενικός γραμματέας του Εθνικού Θεάτρου κατά τα πρώτα έτη της λειτουργίας του, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του και ιδρυτής επιστημονικών οργανώσεων όπως της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, της Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών και της Εταιρείας Κρητικών Μελετών. Πέθανε στην Αθήνα. Το πεζογραφικό έργο του Ιωάννη Δαμβέργη τοποθετείται χρονικά στη λογοτεχνική γενιά του 1880, η δράση της οποίας σημαδεύτηκε από το γλωσσικό ζήτημα. Ο Δαμβέργης ανήκε στη συντηρητική γλωσσική παράταξη και για τη συλλογή του Οι Κρήτες μου υιοθέτησε μια μικτή έκφραση (καθαρεύουσα στα αφηγηματικά μέρη, δημοτική στους λαϊκούς διαλόγους), η οποία ανταποκρινόταν στο σαφή πατριωτικό προσανατολισμό της αφηγηματογραφίας του με συχνές αναφορές στο ένδοξο παρελθόν του έθνους. Η δεύτερη συλλογή διηγημάτων του Επεισόδια της ζωής πλησιάζει περισσότερο το χρονογράφημα παρά τη λογοτεχνική γραφή. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Ιωάννη Δαμβέργη βλ. Γαραντούδης Ευριπίδης, «Ιωάννης Μ. Δαμβέργης», Η παλαιότερη πεζογραφία μας· Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμοΖ΄ (1880-1900), σ.310-321. Αθήνα, Σοκόλης, 1997, Γιαλουράκης Μανώλης, «Δαμβέργης Ιωάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ. και χ.σ., «Δαμβέργης Ιωάννης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Γαραντούδης Ευριπίδης, «Ιωάννης Μ. Δαμβέργης», Η παλαιότερη πεζογραφία μας· Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμοΖ΄ (1880-1900), σ.310-321. Αθήνα, Σοκόλης, 1997.
Γιαλουράκης Μανώλης, «Δαμβέργης Ιωάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Δροσίνης Γεώργιος, Σκόρπια φύλλα της ζωής μουΓ΄· Φιλολογική επιμέλεια Γιάννης Παπακώστας. Αθήνα, Σύλλογος προς διάδοσιν ωφελίμων βιβλίων, 1983.
Κύρου Αχιλλεύς, «Ιωάννης Μ. Δαμβέργης (1862-1938)», Επετηρίς Εταιρείας Κρητικών Σπουδών2, 1939, σ.560-562.
Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Οι διηγηματογράφοι μας ένας-ένας», Το Άστυ, 13-14-15/1/1896.
Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Ένας αδικημένος», Αθηναϊκά Νέα, 23/4/1938.
Σκίπης Σωτήρης, «Ιωάννης Δαμβέργης», Νέα Εστία23, 1η/5/1938, αρ.273, σ.625-626.
Στεργιόπουλος Κώστας, «Δαμβέργης Ιωάννης», Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος - Λαρούς - Μπριττάνικα19. Αθήνα, Πάπυρος, 1984.
χ.σ., «Δαμβέργης Ιωάννης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) 1 Ι.Ποίηση
Τραγούδια της φυλακής. Αθήνα, τυπ. Π.Δ.Σακελλαρίου, 1918.
Τραγούδια της αγάπης. Αθήνα, 1925.
Τραγούδια των γηρατειών. Αθήνα, τυπ. Σ.Βλαστού, 1940. ΙΙ.Διηγήματα
Οι Κρήτες μου. Αθήνα, τυπ. Σ.Κ.Βλαστού, 1898.
Επεισόδια της ζωής. Αθήνα, τυπ. Π.Δ.Σακελλαρίου, 1904. ΙΙΙ.Δοκίμια
Το άσυλον των Θεών· Εντυπώσεις εκ του Δωδεκαθέου του γλύπτου κ.Γ.Βρούτου. Αθήνα, τυπ. Αλ.Παπαγεωργίου, 1886 (ανατύπωση από το περιοδικό Εβδομάς). 1. Για διεξοδικότερα εργογραφικά στοιχεία του Ιωάννη Δαμβέργη, βλ. Γαραντούδης Ευριπίδης, «Ιωάννης Μ. Δαμβέργης», Η παλαιότερη πεζογραφία μας· Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμοΖ΄ (1880-1900), σ.310-321. Αθήνα, Σοκόλης, 1997
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Κρήτη- Ηράκλειο
Ημερομηνία Γέννησης 1862
Ημερομηνία Θανάτου 1938
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Πεζογραφία
Ποίηση
Δοκίμιο
Βιογραφικό Σημείωμα
ΙΙΩΑΝΝΗΣ Μ. ΔΑΜΒΕΡΓΗΣ (1862-1938) Ο Ιωάννης Δαμβέργης του Μιλτιάδη γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης. Σε παιδική ηλικία και ενώ μαινόταν η κρητική επανάσταση κατέφυγε με την οικογένειά του στη Σμύρνη, όπου μαθήτευσε στην Ευαγγελική Σχολή. Σπούδασε στη νομική σχολή του πανεπιστημίου Αθηνών και εγκαταστάθηκε στην πρωτεύουσα, όπου ασχολήθηκε επαγγελματικά με τη δημοσιογραφία και τις εκδόσεις περιοδικών και εφημερίδων. Διετέλεσε διευθυντής του περιοδικού Εβδομάς την περίοδο 1887-1892 και της Εφημερίδας των συζητήσεων, ενώ από το 1902 ως το 1916 ανέλαβε την έκδοση και διανομή του ακραίου εθνικιστικού φυλλαδίου Πάτρια. Αναμείχθηκε ενεργά στην πολιτική ως μέλος της κρητικής αντιπροσωπείας και της τελευταίας απελευθερωτικής επιτροπής των Κρητών, θέσεις από τις οποίες ενίσχυσε τον αγώνα των κρητικών για ανεξαρτησία, ενώ υπήρξε επίσης διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Ελευθέριου Βενιζέλου, γενικός γραμματέας της οργανωτικής επιτροπής για τον εορτασμό της εθνικής εκατονταετηρίδας το 1931, και οργανωτικό μέλος του εορτασμού των εκατό χρόνων από τη γέννηση του λόρδου Byron. Ως υποστηρικτής της βενιζελικής παράταξης συνελήφθη το Νοέμβρη του 1916 και φυλακίστηκε ως το Γενάρη του επόμενου χρόνου επί εσχάτη προδοσία. Ιδρυτής του σωματείου Αδελφότητα Αγάπης Ακριτών και συνεργάτης της νεοϋορκέζικης ελληνόφωνης εφημερίδας Εθνικός Κήρυξ, ο Ιωάννης Δαμβέργης υπήρξε επίσης γενικός γραμματέας του Εθνικού Θεάτρου κατά τα πρώτα έτη της λειτουργίας του, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του και ιδρυτής επιστημονικών οργανώσεων όπως της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, της Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών και της Εταιρείας Κρητικών Μελετών. Πέθανε στην Αθήνα. Το πεζογραφικό έργο του Ιωάννη Δαμβέργη τοποθετείται χρονικά στη λογοτεχνική γενιά του 1880, η δράση της οποίας σημαδεύτηκε από το γλωσσικό ζήτημα. Ο Δαμβέργης ανήκε στη συντηρητική γλωσσική παράταξη και για τη συλλογή του Οι Κρήτες μου υιοθέτησε μια μικτή έκφραση (καθαρεύουσα στα αφηγηματικά μέρη, δημοτική στους λαϊκούς διαλόγους), η οποία ανταποκρινόταν στο σαφή πατριωτικό προσανατολισμό της αφηγηματογραφίας του με συχνές αναφορές στο ένδοξο παρελθόν του έθνους. Η δεύτερη συλλογή διηγημάτων του Επεισόδια της ζωής πλησιάζει περισσότερο το χρονογράφημα παρά τη λογοτεχνική γραφή. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Ιωάννη Δαμβέργη βλ. Γαραντούδης Ευριπίδης, «Ιωάννης Μ. Δαμβέργης», Η παλαιότερη πεζογραφία μας· Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμοΖ΄ (1880-1900), σ.310-321. Αθήνα, Σοκόλης, 1997, Γιαλουράκης Μανώλης, «Δαμβέργης Ιωάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ. και χ.σ., «Δαμβέργης Ιωάννης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Γαραντούδης Ευριπίδης, «Ιωάννης Μ. Δαμβέργης», Η παλαιότερη πεζογραφία μας· Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμοΖ΄ (1880-1900), σ.310-321. Αθήνα, Σοκόλης, 1997.
Γιαλουράκης Μανώλης, «Δαμβέργης Ιωάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Δροσίνης Γεώργιος, Σκόρπια φύλλα της ζωής μουΓ΄· Φιλολογική επιμέλεια Γιάννης Παπακώστας. Αθήνα, Σύλλογος προς διάδοσιν ωφελίμων βιβλίων, 1983.
Κύρου Αχιλλεύς, «Ιωάννης Μ. Δαμβέργης (1862-1938)», Επετηρίς Εταιρείας Κρητικών Σπουδών2, 1939, σ.560-562.
Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Οι διηγηματογράφοι μας ένας-ένας», Το Άστυ, 13-14-15/1/1896.
Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Ένας αδικημένος», Αθηναϊκά Νέα, 23/4/1938.
Σκίπης Σωτήρης, «Ιωάννης Δαμβέργης», Νέα Εστία23, 1η/5/1938, αρ.273, σ.625-626.
Στεργιόπουλος Κώστας, «Δαμβέργης Ιωάννης», Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος - Λαρούς - Μπριττάνικα19. Αθήνα, Πάπυρος, 1984.
χ.σ., «Δαμβέργης Ιωάννης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) 1 Ι.Ποίηση
Τραγούδια της φυλακής. Αθήνα, τυπ. Π.Δ.Σακελλαρίου, 1918.
Τραγούδια της αγάπης. Αθήνα, 1925.
Τραγούδια των γηρατειών. Αθήνα, τυπ. Σ.Βλαστού, 1940. ΙΙ.Διηγήματα
Οι Κρήτες μου. Αθήνα, τυπ. Σ.Κ.Βλαστού, 1898.
Επεισόδια της ζωής. Αθήνα, τυπ. Π.Δ.Σακελλαρίου, 1904. ΙΙΙ.Δοκίμια
Το άσυλον των Θεών· Εντυπώσεις εκ του Δωδεκαθέου του γλύπτου κ.Γ.Βρούτου. Αθήνα, τυπ. Αλ.Παπαγεωργίου, 1886 (ανατύπωση από το περιοδικό Εβδομάς). 1. Για διεξοδικότερα εργογραφικά στοιχεία του Ιωάννη Δαμβέργη, βλ. Γαραντούδης Ευριπίδης, «Ιωάννης Μ. Δαμβέργης», Η παλαιότερη πεζογραφία μας· Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμοΖ΄ (1880-1900), σ.310-321. Αθήνα, Σοκόλης, 1997
Δάλλας Γιάννης
Δάλλας Γιάννης
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Φιλιππιάδα
Ημερομηνία Γέννησης 1924
Ημερομηνία Θανάτου -
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Πεζογραφία
Ποίηση
Δοκίμιο
Μετάφραση
Μελέτη
Βιογραφικό Σημείωμα
ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΑΛΛΑΣ (1924) Ο Γιάννης Δάλλας γεννήθηκε στη Φιλιππιάδα, με καταγωγή από τη μεριά του πατέρα του από το Σούλι και από τη μεριά της μητέρας του από τη Λευκάδα. Αποφοίτησε από το τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1952 και από το 1955 ως το 1973 εργάστηκε στο πρώτο ιδιωτικό εκπαιδευτήριο της Ηπείρου, το Πρότυπο Λύκειο Ιωαννίνων, του οποίου υπήρξε συνιδρυτικό μέλος και στη συνέχεια ιδιοκτήτης και διευθυντής. Από το 1964 και για τρία χρόνια δίδαξε στη Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία και από το 1975 ως το 1986 στη Σχολή Μωραΐτη, όπου είχε νωρίτερα (1974-1975) διατελέσει διευθυντής προγράμματος των εκδηλώσεων στην Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας. Παράλληλα δίδαξε στο Διδασκαλείο Μέσης Εκπαίδευσης (1976-1985), ενώ από το 1986 ως το 1993 δίδαξε Νεοελληνική Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και από το 1988 ως σήμερα διδάσκει Νεοελληνική Παιδεία και Λογοτεχνία στο τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Διοργάνωσε συνέδρια και σεμινάρια στα Γιάννενα (Η πεζογραφία μεταξύ πολέμου και μεταπολέμου, Η κριτική στη νεώτερη Ελλάδα, Ο μεταπολεμικός υπερρεαλισμός) και την Κέρκυρα σε συνεργασία με το περιοδικό Πόρφυρας (Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Ανδρέας Κάλβος, Ιάκωβος Πολυλάς, Διονύσιος Σολωμός), ενώ έχει πάρει μέρος σε συνέδρια και διαλέξεις της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών, αλλά και Θεσσαλονίκης, Ρεθύμνου και ξένων πανεπιστημίων (Κύπρου, Ιταλίας, Γερμανίας). Συνεκδότης του περιοδικού Ενδοχώρα, που κυκλοφόρησε από το 1959 ως το 1967 και υπεύθυνος ύλης του περιοδικού Δοκιμασία από το 1973 ως το 1974, ο Γιάννης Δάλλας συνεργάστηκε επίσης με την εφημερίδα Το Βήμα και πολλά λογοτεχνικά περιοδικά, από τα οποία αναφέρουμε ενδεικτικά τα: Ελεύθερα Γράμματα, Νέα Εστία, Νέα Πορεία, Καινούρια Εποχή, Κριτική, Εποχές, Ελληνικά, Η λέξη, Το δέντρο, Πλανόδιον, Μανδραγόρας). Συνεργάστηκε επίσης στη σειρά των εκδόσεων Σοκόλη Η παλαιότερη πεζογραφία μας, ως μέλος της συντακτικής επιτροπής και υπεύθυνος των τόμων Ι΄-ΙΒ΄. Είναι παντρεμένος, η σύζυγός του είναι καθηγήτρια στο τμήμα Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και έχει δύο γιους και μία κόρη. Σήμερα ζει στην Αθήνα. 1. Ευχαριστούμε τον συγγραφέα για την παραχώρηση στοιχεία για τη σύνταξη του κειμένου.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Αφιερώματα περιοδικών
Σύγχρονη Εκπαίδευση43, 11-12/1988
Ελί – τροχος9-10, Άνοιξη – Καλοκαίρι 1996. Για το έργο του Γιάννη Δάλλα έχουν γράψει μεταξύ άλλων οι: Κλέων Παράσχος, Τίμος Μαλάνος, Πέτρος Χάρης, Γιάννης Μηλίάδης, Νικηφόρος Βρεττάκος, Βάσος Βαρίκας, Αλέξανδρος Αργυρίου, Παναγιώτης Μουλλάς, Γ.Π. Σαββίδης, Τάκης Σινόπουλος, Αλέξης Ζήρας, Βαγγέλης Αθανασόπουλος, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Αναστ. Βιστωνίτης και Σπύρος Τσακνιάς.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) Ι. Ποίηση
Federico Garcia Lorca (θρήνος). 1948.
Εφτά πληγές. 1950.
Απόπειρα μυθολογίας. 1952.
Κυκλοδίωκτα. 1952.
Πόρτες εξόδου. 1960.
Ανατομία. 1971.
Το τίμημα. 1981.
Ο ζωντανός χρόνος. 1985.
Δόκιμος σε συντεχνία. 1986.
Ο ποιητής και το ποίημα. 1988.
Αποθέτης. 1998.
Στοιχεία ταυτότητας. 1999. ΙΙ. Πεζογραφία
Στο ρεύμα του ποταμού. 1986. ΙΙΙ. Μεταφράσεις
Ο ξύλινος νους (Τα επιγράμματα του Καλλίμαχου). 1960.
Αρχαίοι έλληνες Λυρικοί Ι΄. Ιαμβογράφοι. 1976. ΙV. Δοκίμια
Εποπτείες Α΄. 1954.
Υπερβατική συντεχνία. 1958.
Πλάγιος λόγος. 1989.
Ο ποιητής Μίλτος Σαχτούρης. 1998.
Ευρυγώνια. Δοκίμια για την ποίηση και την πεζογραφία. 1999. V. Μελέτες – Επιμέλεια Εκδόσεων
Καβάφης και Ιστορία. 1974.
Ο Καβάφης και η Δεύτερη Σοφιστική. 1984.
Ο ελληνισμός και η θεολογία στον Καβάφη. 1988.
Σπουδές στον Καβάφη. 1987.
Οι ψαλμοί του Δαυίδ υπό Ανδρέα Κάλβου. 1981.
Ανδρέα Κάλβου Ιωαννίδου, Η Ιωνιάς. 1992.
Η ποιητική του Ανδρέα Κάλβου. 1993.
Ανδρέα Κάλβου, Ωδαί. 1998.
Ο κλασικισμός του Ανδρέα Κάλβου. 1999.
Κωνσταντίνου Θεοτόκη, Διηγήματα. 1978.
Κωνσταντίνου Θεοτόκη, Οι σκλάβοι στα δεσμά τους. 1981.
Κωνσταντίνου Θεοτόκη, Ο παπα Ιορδάνης ο πασίχαρος και η ενορία του. 1994.
Η δημιουργική δεκαετία στην ποίηση του Βάρναλη. 1988.
Κ.Βάρναλη, Σκλάβοι πολιορκημένοι. 1990.
Ν. Γ. Πεντζίκη, Εγκτάλοιπα Ιωάννη Κνίτελλη. 1994.
Κ. Βάρναλη, Το φως που καίει (υπό έκδοση). V. Συγκεντρωτικές εκδόσεις
Εξαγορά (συγκεντρωτική εκλογή). 1965.
Ποιήματα (1948-1988). 1990.
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Φιλιππιάδα
Ημερομηνία Γέννησης 1924
Ημερομηνία Θανάτου -
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Πεζογραφία
Ποίηση
Δοκίμιο
Μετάφραση
Μελέτη
Βιογραφικό Σημείωμα
ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΑΛΛΑΣ (1924) Ο Γιάννης Δάλλας γεννήθηκε στη Φιλιππιάδα, με καταγωγή από τη μεριά του πατέρα του από το Σούλι και από τη μεριά της μητέρας του από τη Λευκάδα. Αποφοίτησε από το τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1952 και από το 1955 ως το 1973 εργάστηκε στο πρώτο ιδιωτικό εκπαιδευτήριο της Ηπείρου, το Πρότυπο Λύκειο Ιωαννίνων, του οποίου υπήρξε συνιδρυτικό μέλος και στη συνέχεια ιδιοκτήτης και διευθυντής. Από το 1964 και για τρία χρόνια δίδαξε στη Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία και από το 1975 ως το 1986 στη Σχολή Μωραΐτη, όπου είχε νωρίτερα (1974-1975) διατελέσει διευθυντής προγράμματος των εκδηλώσεων στην Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας. Παράλληλα δίδαξε στο Διδασκαλείο Μέσης Εκπαίδευσης (1976-1985), ενώ από το 1986 ως το 1993 δίδαξε Νεοελληνική Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και από το 1988 ως σήμερα διδάσκει Νεοελληνική Παιδεία και Λογοτεχνία στο τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Διοργάνωσε συνέδρια και σεμινάρια στα Γιάννενα (Η πεζογραφία μεταξύ πολέμου και μεταπολέμου, Η κριτική στη νεώτερη Ελλάδα, Ο μεταπολεμικός υπερρεαλισμός) και την Κέρκυρα σε συνεργασία με το περιοδικό Πόρφυρας (Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Ανδρέας Κάλβος, Ιάκωβος Πολυλάς, Διονύσιος Σολωμός), ενώ έχει πάρει μέρος σε συνέδρια και διαλέξεις της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών, αλλά και Θεσσαλονίκης, Ρεθύμνου και ξένων πανεπιστημίων (Κύπρου, Ιταλίας, Γερμανίας). Συνεκδότης του περιοδικού Ενδοχώρα, που κυκλοφόρησε από το 1959 ως το 1967 και υπεύθυνος ύλης του περιοδικού Δοκιμασία από το 1973 ως το 1974, ο Γιάννης Δάλλας συνεργάστηκε επίσης με την εφημερίδα Το Βήμα και πολλά λογοτεχνικά περιοδικά, από τα οποία αναφέρουμε ενδεικτικά τα: Ελεύθερα Γράμματα, Νέα Εστία, Νέα Πορεία, Καινούρια Εποχή, Κριτική, Εποχές, Ελληνικά, Η λέξη, Το δέντρο, Πλανόδιον, Μανδραγόρας). Συνεργάστηκε επίσης στη σειρά των εκδόσεων Σοκόλη Η παλαιότερη πεζογραφία μας, ως μέλος της συντακτικής επιτροπής και υπεύθυνος των τόμων Ι΄-ΙΒ΄. Είναι παντρεμένος, η σύζυγός του είναι καθηγήτρια στο τμήμα Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και έχει δύο γιους και μία κόρη. Σήμερα ζει στην Αθήνα. 1. Ευχαριστούμε τον συγγραφέα για την παραχώρηση στοιχεία για τη σύνταξη του κειμένου.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Αφιερώματα περιοδικών
Σύγχρονη Εκπαίδευση43, 11-12/1988
Ελί – τροχος9-10, Άνοιξη – Καλοκαίρι 1996. Για το έργο του Γιάννη Δάλλα έχουν γράψει μεταξύ άλλων οι: Κλέων Παράσχος, Τίμος Μαλάνος, Πέτρος Χάρης, Γιάννης Μηλίάδης, Νικηφόρος Βρεττάκος, Βάσος Βαρίκας, Αλέξανδρος Αργυρίου, Παναγιώτης Μουλλάς, Γ.Π. Σαββίδης, Τάκης Σινόπουλος, Αλέξης Ζήρας, Βαγγέλης Αθανασόπουλος, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Αναστ. Βιστωνίτης και Σπύρος Τσακνιάς.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) Ι. Ποίηση
Federico Garcia Lorca (θρήνος). 1948.
Εφτά πληγές. 1950.
Απόπειρα μυθολογίας. 1952.
Κυκλοδίωκτα. 1952.
Πόρτες εξόδου. 1960.
Ανατομία. 1971.
Το τίμημα. 1981.
Ο ζωντανός χρόνος. 1985.
Δόκιμος σε συντεχνία. 1986.
Ο ποιητής και το ποίημα. 1988.
Αποθέτης. 1998.
Στοιχεία ταυτότητας. 1999. ΙΙ. Πεζογραφία
Στο ρεύμα του ποταμού. 1986. ΙΙΙ. Μεταφράσεις
Ο ξύλινος νους (Τα επιγράμματα του Καλλίμαχου). 1960.
Αρχαίοι έλληνες Λυρικοί Ι΄. Ιαμβογράφοι. 1976. ΙV. Δοκίμια
Εποπτείες Α΄. 1954.
Υπερβατική συντεχνία. 1958.
Πλάγιος λόγος. 1989.
Ο ποιητής Μίλτος Σαχτούρης. 1998.
Ευρυγώνια. Δοκίμια για την ποίηση και την πεζογραφία. 1999. V. Μελέτες – Επιμέλεια Εκδόσεων
Καβάφης και Ιστορία. 1974.
Ο Καβάφης και η Δεύτερη Σοφιστική. 1984.
Ο ελληνισμός και η θεολογία στον Καβάφη. 1988.
Σπουδές στον Καβάφη. 1987.
Οι ψαλμοί του Δαυίδ υπό Ανδρέα Κάλβου. 1981.
Ανδρέα Κάλβου Ιωαννίδου, Η Ιωνιάς. 1992.
Η ποιητική του Ανδρέα Κάλβου. 1993.
Ανδρέα Κάλβου, Ωδαί. 1998.
Ο κλασικισμός του Ανδρέα Κάλβου. 1999.
Κωνσταντίνου Θεοτόκη, Διηγήματα. 1978.
Κωνσταντίνου Θεοτόκη, Οι σκλάβοι στα δεσμά τους. 1981.
Κωνσταντίνου Θεοτόκη, Ο παπα Ιορδάνης ο πασίχαρος και η ενορία του. 1994.
Η δημιουργική δεκαετία στην ποίηση του Βάρναλη. 1988.
Κ.Βάρναλη, Σκλάβοι πολιορκημένοι. 1990.
Ν. Γ. Πεντζίκη, Εγκτάλοιπα Ιωάννη Κνίτελλη. 1994.
Κ. Βάρναλη, Το φως που καίει (υπό έκδοση). V. Συγκεντρωτικές εκδόσεις
Εξαγορά (συγκεντρωτική εκλογή). 1965.
Ποιήματα (1948-1988). 1990.
Γρυπάρης Ιωάννης
Γρυπάρης Ιωάννης
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Σίφνος
Ημερομηνία Γέννησης 1872
Ημερομηνία Θανάτου 1942
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Ποίηση
Μετάφραση
Βιογραφικό Σημείωμα
ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΡΥΠΑΡΗΣ (1872-1942) Ο Ιωάννης Γρυπάρης γεννήθηκε στη Σίφνο, από όπου καταγόταν και η οικογένειά του, πέρασε όμως τα παιδικά και μαθητικά του χρόνια στην Κωνσταντινούπολη. Ο πατέρας του ήταν δάσκαλος και βιβλιοπώλης. Αποφοίτησε από τη Μεγάλη του Γένους Σχολή και το 1888 γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών για να σπουδάσει φιλολογία. Το 1892 η συλλογή του Δειλινά, γραμμένη στη δημοτική απορρίφθηκε από την επιτροπή του Φιλαδέλφειου διαγωνισμού. Την ίδια χρονιά επέστρεψε για πέντε χρόνια στην Πόλη, όπου εργάστηκε ως ελληνοδιδάσκαλος και επιμελήθηκε (μαζί με την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου) της σύνταξης του περιοδικού Φιλολογική Ηχώ του Νίκου Φαληρέα. Στα δύο χρόνια της σύμπραξής του στην Φιλολογική Ηχώ (1896-1897) ο Γρυπάρης πέτυχε συνεργασίες ονομάτων όπως του Παλαμά, του Ψυχάρη, του Εφταλιώτη και άλλων, μετατρέποντας το άλλοτε άσημο περιοδικό σε όργανο των δημοτικιστών. Υπήρξε επίσης συνιδρυτής (από κοινού με τον Κώστα Χατζόπουλο και το Γιάννη Καμπύση) του σημαντικού λογοτεχνικού περιοδικού Η Τέχνη (1898), που υπήρξε πρωτοποριακό σε επίπεδο διεθνούς ενημέρωσης για τη λογοτεχνική κίνηση και άσκησε μεγάλη επίδραση στην ανανέωση του ελληνικού πνευματικού και καλλιτεχνικού τοπίου της εποχής. Το 1897 και ενώ είχε προηγηθεί η σφαγή των Αρμενίων από τις τουρκικές αρχές, ο Γρυπάρης κατέφυγε στην Αθήνα όπου πήρε τελικά το πτυχίο του στη φιλολογία. Από το 1897 και ως το 1911 εργάστηκε ως καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης σε νησιά του Αιγαίου, στην ΄Άμφισσα και το Αίγιο, ενώ το 1911 παντρεύτηκε και έφυγε με υποτροφία στην Ευρώπη (Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία) ως το 1914. Γυμνασιάρχης στο Γύθειο και το Μεσολόγγι (1914-1917), γενικός επιθεωρητής Μέσης Εκπαίδευσης στη Χαλκίδα (1917-1920) τμηματάρχης Γραμμάτων και Τεχνών στο Υπουργείο Παιδείας (από το 1923), συντάκτης του περιοδικού Εικονογραφημένη Ελλάς (1925) και διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου (1930-1936), ο Γρυπάρης ανέπτυξε παράλληλα και λογοτεχνική δραστηριότητα, ποιητική και πεζογραφική. Το μοναδικό ποιητικό έργο του είναι η γραμμένη στη δημοτική συλλογή του Σκαραβαίοι και Τερρακότες (1919), στην οποία συγκέντρωσε ποιήματα που είχε νωρίτερα (1893 - 1909) δημοσιεύσει σε λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες, και για την οποία τιμήθηκε με το Αριστείο των Γραμμάτων και των Τεχνών. Στα ποιήματα του Γρυπάρη διακρίνονται επιδράσεις από τα ρεύματα του γαλλικού συμβολισμού και του παρνασσισμού. Το πεζό έργο του αποτελείται από χρονογραφήματα, κριτικά σημειώματα , άρθρα και κυρίως μεταφράσεις (όλα τα σωζόμενα έργα του Σοφοκλή και του Αισχύλου, οι Βάκχες του Ευριπίδη, αποσπάσματα των Πλάτωνα, Ομήρου, Βακχυλίδη, Πίνδαρου, Ηροδότου, Κάτουλλου, Οράτιου, καθώς και έργα των Γκαίτε, Σίλλερ, Χάινε, Ζολά, Χάμσουν, Σέλλεϋ και άλλων). Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στις μεταφράσεις του των αρχαίων τραγικών που αποτέλεσαν τη βάση της αναβίωσης του αρχαιοελληνικού δράματος στα πλαίσια των Δελφικών εορτών με την οργάνωση του Άγγελου Σικελιανού και εν συνεχεία από το Εθνικό Θέατρο. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Ιωάννη Γρυπάρη βλ. Βαλέτας Γ., «Γρυπάρης Ιωάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ., Κ.Ι.Β., «Γρυπάρης Ιωάννης», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια8. Αθήνα, Πυρσός, 1929, Λυκούργου Νίκη, «Γρυπάρης Ιωάννης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985 και Μερακλής Μ.Γ., «Ιωάννης Γρυπάρης», Η ελληνική ποίηση· Ρομαντικοί - Εποχή του Παλαμά - Μεταπαλαμικοί· Ανθολογία - Γραμματολογία, σ.338-341. Αθήνα, Σοκόλης, 1977.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Άγρας Τέλλος, «Ο δημιουργός», Νέα ΕστίαΛΒ΄, 1η/7/1942, αρ.362, σ.548-557 (τώρα και στον τόμο Τέλλος Άγρας Κριτικά Τόμος δεύτερος· Ποιητικά πρόσωπα και κείμενα· Φιλολογική επιμέλεια Κώστας Στεργιόπουλος, σ.72-94. Αθήνα, Ερμής, 1981 με τίτλο «Ο δημιουργός Γρυπάρης· Γλωσσική συμβολή - Το επίθετο - Τεχνολογικά – Στιχουργικά»).
Αλισανδράτος Γιώργος Γ., «Ο Πραματευτής του Γρυπάρη· Φιλολογικά σημειώματα», στο συλλογικό τόμο Μνημοσύνης θρέμματα· Αφιέρωμα στη μνήμη του Αντώνη Μωραϊτη, σ.195-213. Αθήνα, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, 1993.
Αποστολάκης Γ., Η ποίηση στη ζωή μας. Αθήνα, 1929.
Αποστολάκης Γ., Το κλέφτικο τραγούδι. Αθήνα: 1950.
Αργυροπούλου Μαρία Π., Λογοτεχνικές κρίσεις · Οι «Σκαραβαίοι και Τερρακότες» του κ.Ι.Ν.Γρυπάρη. Αθήνα, τυπ.Βάρτσου, 1929.
Βαλέτας Γ., «Η βιβλιογραφία Ι.Γρυπάρη», Πειραϊκά ΓράμματαΓ΄, 1943.
Βαλέτας Γ., (επιμ. εισαγ.), Ιωάννης Γρυπάρης· ΆπανταΑ΄-Β΄. Αθήνα, 1952 και 1967.
Βαλέτας Γ., «Γρυπάρης Ιωάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Βαλέτας Γ., Ιωάννης Γρυπάρης· Ο πρώτος μετασολωμικός· Βίος – Έργο - Εποχή. Αθήνα, Εκδόσεις Πηγής, 1971.
Βλάχος Άγγελος, «Φιλαδέλφειος ποιητικός διαγωνισμός· κρίσις της επιτροπής των ελλανοδικών», Εστία, 1892, εξ.β΄ , σ.274.
Γεωργουσόπουλος Κώστας, «Ο Γρυπάρης μεταφραστής τραγωδιών», Διαβάζω52, 4/1982, σ.37-38.
Γιαλούρης Αντώνης, «Το έργο του Γρυπάρη», ΔιόνυσοςΑ΄ (Κωνσταντινούπολη), 1919, σ.6-18 και 22-23.
Γιαλούρης Αντώνης, «Το έργο του Γρυπάρη», ΛόγοςΒ΄ (Κωνσταντινούπολη), 1920, σ.173-178.
Θρύλος Άλκης, «Ι. Γρυπάρης», Κριτικές μελέτεςΙΙΙ, σ.5-41. Αθήνα, Σαριβαξεβάνης, 1925.
Κακριδής Ι.Θ., Το μεταφραστικό έργο του Γρυπάρη. Αθήνα, ανάτυπο από τη Νέα Εστία, 1942.
Κουντούρας Μιλτ., Ο ποιητής Γρυπάρης·Ομιλία. Χίος, Βιβλιοπωλείο Π.Ιατρίδη, 1920.
Κ.Ι.Β., «Γρυπάρης Ιωάννης», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια8. Αθήνα, Πυρσός, 1929.
Λεκατσάς Παναγής Γ., «Ι.Ν.Γρυπάρη: Σοφοκλέους Φιλοκτήτης (ελεύθερη απόδοση)», Νέα Εστία23, ετ.ΙΒ΄, 15/1/1938, αρ.266, σ.138-140.
Λυκούργου Νίκη, «Γρυπάρης Ιωάννης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Μαλάνος Τ., «Η Γρυπαρική ποίηση» , Νέα ΖωήΙΑ΄ (Αλεξάνδρεια), 1922, σ.329-340.
Μαλάνος Τίμος, «Ιωάννης Γρυπάρης», Δειγματολόγιο· Κριτικά διάφορα, σ.28-36. Αθήνα, Φέξης, 1962.
Μελάς Σπύρος, «Ιωάννης Γρυπάρης», Νεοελληνική Λογοτεχνία, σ.423-430. Αθήνα, Φέξης, 1962.
Μερακλής Μ.Γ., «Ιωάννης Γρυπάρης», Η ελληνική ποίηση· Ρομαντικοί – Εποχή του Παλαμά - Μεταπαλαμικοί· Ανθολογία – Γραμματολογία, σ.338-341. Αθήνα, Σοκόλης, 1977.
Μυριβήλης Στρατής, Ιωάννης Γρυπάρης·Σκαραβαίοι και Τερρακότες και ένα ανέκδοτο ποίημα. Αθήνα, Παρθενών, [1943].
Νιρβάνας Παύλος, «Οι ποιηταί μας · Ιωάννης Γρυπάρης», Κριτική Α΄, σ.113 κ.εξ.
Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Ι.Ν.Γρυπάρης», Νέα ΖωήΗ΄ (Αλεξάνδρεια), 1913, σ.53-59.
Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Ι.Ν.Γρυπάρης», Νέα Εστία15, ετ.Η΄, 15/2/1934, αρ.171, σ.111-116.
Παλαμάς Λέαντρος, Ο ποιητής Ι.Ν.Γρυπάρης. Αθήνα, ανάτυπο από το Δελτίο του Εκπαιδευτικού Ομίλου8, 1920.
Παναγιωτόπουλος Αντ. Ι., «Νεοέλληνες λυρικοί ποιηταί: Ιωάννης Γρυπάρης», Αναζήτησις, ετ.Β΄, 1/1967, αρ.7, σ.7, 15-16.
Παναγιωτόπουλος Ι.Μ., «Ιωάννης Γρυπάρης», Τα πρόσωπα και τα κείμεναΑ΄
Δρόμοι παράλληλοι, σ.107-120. Αθήνα, Αετός, 1943.
Παραράς Λ., «Η τέχνη του Γρυπάρη από ένα σονέττο του», Μορφές, (Θεσσαλονίκη), 1947, σ.421-426 και 460-463.
Σταύρακας Παναγιώτης, Ιωάννης Γρυπάρης· 1870-1942· Ο άνθρωπος, ο ποιητής. Αθήνα, έκδοση του Σιφνιακού Πνευματικού Ιδρύματος Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, 1989.
Στεργιόπουλος Κώστας, «Ο χαρακτήρας της ποίησης του Γρυπάρη», Διαβάζω52, 4/1982, σ.29-36 (τώρα και στον τόμο ΠεριδιαβάζονταςΑ΄· Από τον Κάλβο στον Παπατσώνη, σ.39-51. Αθήνα, Κέδρος, 1982).
Φιλοκύπρου Έλλη, «Μια φλόγα που αναρριπίζεται: Αλάζοντας όψεις: Οι προτάσεις ποιητικής του Γρυπάρη και του Πορφύρα», Ακτή11 (Λευκωσία), Καλοκαίρι 1992, σ.401-411.
Χατζίνης Γιάννης, «Δύναμη και αδυναμία του Ι.Ν.Γρυπάρη», Ο άλλος καιρός (νεοελληνικά δοκίμια), σ.109-112. Αθήνα, εκδ. Κριτικών Φύλλων, 1976. Αφιερώματα περιοδικών
Νέα Εστία32, ετ.ΙΣΤ΄, 1η/7/1942, αρ.362.
Νεοελληνικά γράμματα220, 8/2/1941.
Ελληνική ΔημιουργίαΙΑ΄, 1/3/1953, αρ.122, σ.259-308.
Λογοτεχνικό ΔελτίοΣΤ΄, 5/1970, αρ.34.
Ζευς Ομαγύριος1, 1971-1972.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) 1 Ι.Ποίηση
Σκαραβαίοι και τερρακότες. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, [1919]. ΙΙ.Μεταφράσεις
Αισχύλου Ορέστεια Ι · Αγαμέμνων. Αθήνα, ανάτυπο από το περ.ΗλύσιαΒ', 1906, σ.7-68. 1906. και Αθήνα, Φέξης, 1911.
Αισχύλου Ορέστεια · Χοηφόροι. Αθήνα, Φέξης, 1911.
Αισχύλου Ορέστεια · Ευμενίδες. Αθήνα, Φέξης, 1911.
Αισχύλου Επτά επί Θήβας. Αθήνα, Φέξης, 1911.
Πλάτωνος Πολιτεία· Μετάφρασις Ι.Ν.Γρυπάρη · τόμος πρώτος. Αθήνα, Φέξης, 1911.
Πλάτωνος Πολιτεία· Μετάφρασις Ι.Ν.Γρυπάρη· τόμος δεύτερος. Αθήνα, Φέξης, 1911.
Πλάτωνος Ευθύδημος. Αθήνα, Φέξης, 1912.
Ερρίκου Χάινε Ταξιδιωτικές εικόνες. Αθήνα, Ελευθερουδάκης, 1925.
Goethe, Το παραμύθι της αλεπούς. Αθήνα, Ελευθερουδάκης, 1930.
Οι τραγωδίες του ΑισχύλουΙ·Ικέτιδες, Προμηθέας Δεσμώτης. Αθήνα, Δελφικές εορτές (τυπ. Σακελλάριου), 1930.
Σοφοκλέους Ηλέκτρα. Αθήνα, Εστία, 1936.
Σοφοκλέους Οιδίπους επί Κολωνώ. Αθήνα, Εστία, 1937.
Σοφοκλέους Φιλοκτήτης. Αθήνα, Εστία, 1937.
Οι τραγωδίες του Αισχύλου ΙΙ· Ορέστεια. Αθήνα, Εστία, 1938.
Σοφοκλέους Αντιγόνη. Αθήνα, Εστία, 1940.
Σοφοκλέους Αίας. Αθήνα, Εστία, 1940.
Φύλλα Τέχνης (τέσσερα τεύχη με ποιήματα). 1935. ΙΙΙ. Συγκεντρωτικές εκδόσεις
Ο άγνωστος Γρυπάρης· Ανέκδοτα ποιήματα· Εισαγωγή Θ.Σπεράντσα. Αθήνα, Αστήρ, 1954.
Τα ποιήματα
επιμέλεια Δημήτρης Δασκαλόπουλος. Αθήνα. Εστία, ;
Ιωάννης Γρυπάρης· Ο πρώτος μετασολωμικός· Βίος- Έργο- Εποχή. Αθήνα, Πηγή, 1971. 1. Για εξαντλητική των έργων του Γρυπάρη που περιλαμβάνει και τα δημοσιεύματα σε εφημερίδες και περιοδικά βλ. Κατσίμπαλης Κ.Γ., «Βιβλιογραφία Ι.Ν. Γρυπάρη», Νέα Εστία32, ετ.ΙΣΤ΄, 1η/7/1942, αρ.362, σ.622-640 και Βαλέτας Ι., «Συμβολή στη βιβλιογραφία του Ι.Ν.Γρυπάρη», Πειραϊκά Γράμματα Β΄, 2, 3 και 4, Αύγουστος-Οκτώβριος 1942.
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Σίφνος
Ημερομηνία Γέννησης 1872
Ημερομηνία Θανάτου 1942
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Ποίηση
Μετάφραση
Βιογραφικό Σημείωμα
ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΡΥΠΑΡΗΣ (1872-1942) Ο Ιωάννης Γρυπάρης γεννήθηκε στη Σίφνο, από όπου καταγόταν και η οικογένειά του, πέρασε όμως τα παιδικά και μαθητικά του χρόνια στην Κωνσταντινούπολη. Ο πατέρας του ήταν δάσκαλος και βιβλιοπώλης. Αποφοίτησε από τη Μεγάλη του Γένους Σχολή και το 1888 γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών για να σπουδάσει φιλολογία. Το 1892 η συλλογή του Δειλινά, γραμμένη στη δημοτική απορρίφθηκε από την επιτροπή του Φιλαδέλφειου διαγωνισμού. Την ίδια χρονιά επέστρεψε για πέντε χρόνια στην Πόλη, όπου εργάστηκε ως ελληνοδιδάσκαλος και επιμελήθηκε (μαζί με την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου) της σύνταξης του περιοδικού Φιλολογική Ηχώ του Νίκου Φαληρέα. Στα δύο χρόνια της σύμπραξής του στην Φιλολογική Ηχώ (1896-1897) ο Γρυπάρης πέτυχε συνεργασίες ονομάτων όπως του Παλαμά, του Ψυχάρη, του Εφταλιώτη και άλλων, μετατρέποντας το άλλοτε άσημο περιοδικό σε όργανο των δημοτικιστών. Υπήρξε επίσης συνιδρυτής (από κοινού με τον Κώστα Χατζόπουλο και το Γιάννη Καμπύση) του σημαντικού λογοτεχνικού περιοδικού Η Τέχνη (1898), που υπήρξε πρωτοποριακό σε επίπεδο διεθνούς ενημέρωσης για τη λογοτεχνική κίνηση και άσκησε μεγάλη επίδραση στην ανανέωση του ελληνικού πνευματικού και καλλιτεχνικού τοπίου της εποχής. Το 1897 και ενώ είχε προηγηθεί η σφαγή των Αρμενίων από τις τουρκικές αρχές, ο Γρυπάρης κατέφυγε στην Αθήνα όπου πήρε τελικά το πτυχίο του στη φιλολογία. Από το 1897 και ως το 1911 εργάστηκε ως καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης σε νησιά του Αιγαίου, στην ΄Άμφισσα και το Αίγιο, ενώ το 1911 παντρεύτηκε και έφυγε με υποτροφία στην Ευρώπη (Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία) ως το 1914. Γυμνασιάρχης στο Γύθειο και το Μεσολόγγι (1914-1917), γενικός επιθεωρητής Μέσης Εκπαίδευσης στη Χαλκίδα (1917-1920) τμηματάρχης Γραμμάτων και Τεχνών στο Υπουργείο Παιδείας (από το 1923), συντάκτης του περιοδικού Εικονογραφημένη Ελλάς (1925) και διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου (1930-1936), ο Γρυπάρης ανέπτυξε παράλληλα και λογοτεχνική δραστηριότητα, ποιητική και πεζογραφική. Το μοναδικό ποιητικό έργο του είναι η γραμμένη στη δημοτική συλλογή του Σκαραβαίοι και Τερρακότες (1919), στην οποία συγκέντρωσε ποιήματα που είχε νωρίτερα (1893 - 1909) δημοσιεύσει σε λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες, και για την οποία τιμήθηκε με το Αριστείο των Γραμμάτων και των Τεχνών. Στα ποιήματα του Γρυπάρη διακρίνονται επιδράσεις από τα ρεύματα του γαλλικού συμβολισμού και του παρνασσισμού. Το πεζό έργο του αποτελείται από χρονογραφήματα, κριτικά σημειώματα , άρθρα και κυρίως μεταφράσεις (όλα τα σωζόμενα έργα του Σοφοκλή και του Αισχύλου, οι Βάκχες του Ευριπίδη, αποσπάσματα των Πλάτωνα, Ομήρου, Βακχυλίδη, Πίνδαρου, Ηροδότου, Κάτουλλου, Οράτιου, καθώς και έργα των Γκαίτε, Σίλλερ, Χάινε, Ζολά, Χάμσουν, Σέλλεϋ και άλλων). Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στις μεταφράσεις του των αρχαίων τραγικών που αποτέλεσαν τη βάση της αναβίωσης του αρχαιοελληνικού δράματος στα πλαίσια των Δελφικών εορτών με την οργάνωση του Άγγελου Σικελιανού και εν συνεχεία από το Εθνικό Θέατρο. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Ιωάννη Γρυπάρη βλ. Βαλέτας Γ., «Γρυπάρης Ιωάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ., Κ.Ι.Β., «Γρυπάρης Ιωάννης», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια8. Αθήνα, Πυρσός, 1929, Λυκούργου Νίκη, «Γρυπάρης Ιωάννης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985 και Μερακλής Μ.Γ., «Ιωάννης Γρυπάρης», Η ελληνική ποίηση· Ρομαντικοί - Εποχή του Παλαμά - Μεταπαλαμικοί· Ανθολογία - Γραμματολογία, σ.338-341. Αθήνα, Σοκόλης, 1977.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Άγρας Τέλλος, «Ο δημιουργός», Νέα ΕστίαΛΒ΄, 1η/7/1942, αρ.362, σ.548-557 (τώρα και στον τόμο Τέλλος Άγρας Κριτικά Τόμος δεύτερος· Ποιητικά πρόσωπα και κείμενα· Φιλολογική επιμέλεια Κώστας Στεργιόπουλος, σ.72-94. Αθήνα, Ερμής, 1981 με τίτλο «Ο δημιουργός Γρυπάρης· Γλωσσική συμβολή - Το επίθετο - Τεχνολογικά – Στιχουργικά»).
Αλισανδράτος Γιώργος Γ., «Ο Πραματευτής του Γρυπάρη· Φιλολογικά σημειώματα», στο συλλογικό τόμο Μνημοσύνης θρέμματα· Αφιέρωμα στη μνήμη του Αντώνη Μωραϊτη, σ.195-213. Αθήνα, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, 1993.
Αποστολάκης Γ., Η ποίηση στη ζωή μας. Αθήνα, 1929.
Αποστολάκης Γ., Το κλέφτικο τραγούδι. Αθήνα: 1950.
Αργυροπούλου Μαρία Π., Λογοτεχνικές κρίσεις · Οι «Σκαραβαίοι και Τερρακότες» του κ.Ι.Ν.Γρυπάρη. Αθήνα, τυπ.Βάρτσου, 1929.
Βαλέτας Γ., «Η βιβλιογραφία Ι.Γρυπάρη», Πειραϊκά ΓράμματαΓ΄, 1943.
Βαλέτας Γ., (επιμ. εισαγ.), Ιωάννης Γρυπάρης· ΆπανταΑ΄-Β΄. Αθήνα, 1952 και 1967.
Βαλέτας Γ., «Γρυπάρης Ιωάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Βαλέτας Γ., Ιωάννης Γρυπάρης· Ο πρώτος μετασολωμικός· Βίος – Έργο - Εποχή. Αθήνα, Εκδόσεις Πηγής, 1971.
Βλάχος Άγγελος, «Φιλαδέλφειος ποιητικός διαγωνισμός· κρίσις της επιτροπής των ελλανοδικών», Εστία, 1892, εξ.β΄ , σ.274.
Γεωργουσόπουλος Κώστας, «Ο Γρυπάρης μεταφραστής τραγωδιών», Διαβάζω52, 4/1982, σ.37-38.
Γιαλούρης Αντώνης, «Το έργο του Γρυπάρη», ΔιόνυσοςΑ΄ (Κωνσταντινούπολη), 1919, σ.6-18 και 22-23.
Γιαλούρης Αντώνης, «Το έργο του Γρυπάρη», ΛόγοςΒ΄ (Κωνσταντινούπολη), 1920, σ.173-178.
Θρύλος Άλκης, «Ι. Γρυπάρης», Κριτικές μελέτεςΙΙΙ, σ.5-41. Αθήνα, Σαριβαξεβάνης, 1925.
Κακριδής Ι.Θ., Το μεταφραστικό έργο του Γρυπάρη. Αθήνα, ανάτυπο από τη Νέα Εστία, 1942.
Κουντούρας Μιλτ., Ο ποιητής Γρυπάρης·Ομιλία. Χίος, Βιβλιοπωλείο Π.Ιατρίδη, 1920.
Κ.Ι.Β., «Γρυπάρης Ιωάννης», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια8. Αθήνα, Πυρσός, 1929.
Λεκατσάς Παναγής Γ., «Ι.Ν.Γρυπάρη: Σοφοκλέους Φιλοκτήτης (ελεύθερη απόδοση)», Νέα Εστία23, ετ.ΙΒ΄, 15/1/1938, αρ.266, σ.138-140.
Λυκούργου Νίκη, «Γρυπάρης Ιωάννης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Μαλάνος Τ., «Η Γρυπαρική ποίηση» , Νέα ΖωήΙΑ΄ (Αλεξάνδρεια), 1922, σ.329-340.
Μαλάνος Τίμος, «Ιωάννης Γρυπάρης», Δειγματολόγιο· Κριτικά διάφορα, σ.28-36. Αθήνα, Φέξης, 1962.
Μελάς Σπύρος, «Ιωάννης Γρυπάρης», Νεοελληνική Λογοτεχνία, σ.423-430. Αθήνα, Φέξης, 1962.
Μερακλής Μ.Γ., «Ιωάννης Γρυπάρης», Η ελληνική ποίηση· Ρομαντικοί – Εποχή του Παλαμά - Μεταπαλαμικοί· Ανθολογία – Γραμματολογία, σ.338-341. Αθήνα, Σοκόλης, 1977.
Μυριβήλης Στρατής, Ιωάννης Γρυπάρης·Σκαραβαίοι και Τερρακότες και ένα ανέκδοτο ποίημα. Αθήνα, Παρθενών, [1943].
Νιρβάνας Παύλος, «Οι ποιηταί μας · Ιωάννης Γρυπάρης», Κριτική Α΄, σ.113 κ.εξ.
Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Ι.Ν.Γρυπάρης», Νέα ΖωήΗ΄ (Αλεξάνδρεια), 1913, σ.53-59.
Ξενόπουλος Γρηγόριος, «Ι.Ν.Γρυπάρης», Νέα Εστία15, ετ.Η΄, 15/2/1934, αρ.171, σ.111-116.
Παλαμάς Λέαντρος, Ο ποιητής Ι.Ν.Γρυπάρης. Αθήνα, ανάτυπο από το Δελτίο του Εκπαιδευτικού Ομίλου8, 1920.
Παναγιωτόπουλος Αντ. Ι., «Νεοέλληνες λυρικοί ποιηταί: Ιωάννης Γρυπάρης», Αναζήτησις, ετ.Β΄, 1/1967, αρ.7, σ.7, 15-16.
Παναγιωτόπουλος Ι.Μ., «Ιωάννης Γρυπάρης», Τα πρόσωπα και τα κείμεναΑ΄
Δρόμοι παράλληλοι, σ.107-120. Αθήνα, Αετός, 1943.
Παραράς Λ., «Η τέχνη του Γρυπάρη από ένα σονέττο του», Μορφές, (Θεσσαλονίκη), 1947, σ.421-426 και 460-463.
Σταύρακας Παναγιώτης, Ιωάννης Γρυπάρης· 1870-1942· Ο άνθρωπος, ο ποιητής. Αθήνα, έκδοση του Σιφνιακού Πνευματικού Ιδρύματος Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, 1989.
Στεργιόπουλος Κώστας, «Ο χαρακτήρας της ποίησης του Γρυπάρη», Διαβάζω52, 4/1982, σ.29-36 (τώρα και στον τόμο ΠεριδιαβάζονταςΑ΄· Από τον Κάλβο στον Παπατσώνη, σ.39-51. Αθήνα, Κέδρος, 1982).
Φιλοκύπρου Έλλη, «Μια φλόγα που αναρριπίζεται: Αλάζοντας όψεις: Οι προτάσεις ποιητικής του Γρυπάρη και του Πορφύρα», Ακτή11 (Λευκωσία), Καλοκαίρι 1992, σ.401-411.
Χατζίνης Γιάννης, «Δύναμη και αδυναμία του Ι.Ν.Γρυπάρη», Ο άλλος καιρός (νεοελληνικά δοκίμια), σ.109-112. Αθήνα, εκδ. Κριτικών Φύλλων, 1976. Αφιερώματα περιοδικών
Νέα Εστία32, ετ.ΙΣΤ΄, 1η/7/1942, αρ.362.
Νεοελληνικά γράμματα220, 8/2/1941.
Ελληνική ΔημιουργίαΙΑ΄, 1/3/1953, αρ.122, σ.259-308.
Λογοτεχνικό ΔελτίοΣΤ΄, 5/1970, αρ.34.
Ζευς Ομαγύριος1, 1971-1972.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) 1 Ι.Ποίηση
Σκαραβαίοι και τερρακότες. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, [1919]. ΙΙ.Μεταφράσεις
Αισχύλου Ορέστεια Ι · Αγαμέμνων. Αθήνα, ανάτυπο από το περ.ΗλύσιαΒ', 1906, σ.7-68. 1906. και Αθήνα, Φέξης, 1911.
Αισχύλου Ορέστεια · Χοηφόροι. Αθήνα, Φέξης, 1911.
Αισχύλου Ορέστεια · Ευμενίδες. Αθήνα, Φέξης, 1911.
Αισχύλου Επτά επί Θήβας. Αθήνα, Φέξης, 1911.
Πλάτωνος Πολιτεία· Μετάφρασις Ι.Ν.Γρυπάρη · τόμος πρώτος. Αθήνα, Φέξης, 1911.
Πλάτωνος Πολιτεία· Μετάφρασις Ι.Ν.Γρυπάρη· τόμος δεύτερος. Αθήνα, Φέξης, 1911.
Πλάτωνος Ευθύδημος. Αθήνα, Φέξης, 1912.
Ερρίκου Χάινε Ταξιδιωτικές εικόνες. Αθήνα, Ελευθερουδάκης, 1925.
Goethe, Το παραμύθι της αλεπούς. Αθήνα, Ελευθερουδάκης, 1930.
Οι τραγωδίες του ΑισχύλουΙ·Ικέτιδες, Προμηθέας Δεσμώτης. Αθήνα, Δελφικές εορτές (τυπ. Σακελλάριου), 1930.
Σοφοκλέους Ηλέκτρα. Αθήνα, Εστία, 1936.
Σοφοκλέους Οιδίπους επί Κολωνώ. Αθήνα, Εστία, 1937.
Σοφοκλέους Φιλοκτήτης. Αθήνα, Εστία, 1937.
Οι τραγωδίες του Αισχύλου ΙΙ· Ορέστεια. Αθήνα, Εστία, 1938.
Σοφοκλέους Αντιγόνη. Αθήνα, Εστία, 1940.
Σοφοκλέους Αίας. Αθήνα, Εστία, 1940.
Φύλλα Τέχνης (τέσσερα τεύχη με ποιήματα). 1935. ΙΙΙ. Συγκεντρωτικές εκδόσεις
Ο άγνωστος Γρυπάρης· Ανέκδοτα ποιήματα· Εισαγωγή Θ.Σπεράντσα. Αθήνα, Αστήρ, 1954.
Τα ποιήματα
επιμέλεια Δημήτρης Δασκαλόπουλος. Αθήνα. Εστία, ;
Ιωάννης Γρυπάρης· Ο πρώτος μετασολωμικός· Βίος- Έργο- Εποχή. Αθήνα, Πηγή, 1971. 1. Για εξαντλητική των έργων του Γρυπάρη που περιλαμβάνει και τα δημοσιεύματα σε εφημερίδες και περιοδικά βλ. Κατσίμπαλης Κ.Γ., «Βιβλιογραφία Ι.Ν. Γρυπάρη», Νέα Εστία32, ετ.ΙΣΤ΄, 1η/7/1942, αρ.362, σ.622-640 και Βαλέτας Ι., «Συμβολή στη βιβλιογραφία του Ι.Ν.Γρυπάρη», Πειραϊκά Γράμματα Β΄, 2, 3 και 4, Αύγουστος-Οκτώβριος 1942.
Γρηγόρης Γεράσιμος
Γρηγόρης Γεράσιμος
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Λευκάδα- Σπανοχώρι Σφακιωτών
Ημερομηνία Γέννησης 1907
Ημερομηνία Θανάτου 1985
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Πεζογραφία
Ποίηση
Μετάφραση
Μελέτη
Βιογραφικό Σημείωμα
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ (1907-1985) Ο Γεράσιμος Γρηγόρης γεννήθηκε στο Σπανοχώρι Σφακιωτών της Λευκάδας, γιος του Δημητρίου Γρηγόρη και μεγάλωσε σε αγροτικό περιβάλλον. Στην πόλη της Λευκάδας τέλειωσε το Γυμνάσιο και στη συνέχεια σπούδασε φιλολογία στη Φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ παράλληλα πήρε μαθήματα ζωγραφικής και χαρακτικής. Κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου υπηρέτησε στο αλβανικό μέτωπο και πήρε μέρος στην εθνική αντίσταση, ενταγμένος στο ΕΑΜ από το 1943 και ως το 1946. Παντρεύτηκε την Αικατερίνη Πολίτου με την οποία απέκτησε δυο γιους. Ασχολήθηκε επαγγελματικά με τη δημοσιογραφία και υπήρξε μέλος της Ενώσεως Συντακτών Περιοδικού Τύπου, της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών (αντιπρόεδρος το 1979) και της Εταιρείας Λευκαδικών Μελετών. Τιμήθηκε με το κρατικό βραβείο πεζογραφίας (1959 για τη συλλογή διηγημάτων Η Πολιτεία ξέσκεπη) και το πρώτο κρατικό βραβείο διηγήματος (1964 για τη συλλογή διηγημάτων Πέρα από την όχθη), καθώς επίσης με βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για τη μελέτη του Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1977). Ασχολήθηκε επίσης με μεταφράσεις αρχαίου δράματος, με τη λαογραφία, τη σκιτσογραφία, τη φιλολογική μελέτη. Έργα του μεταφράστηκαν στα γερμανικά, τα ρουμανικά, τα σουηδικά, τα ουγγρικά, τα ρωσικά και τα βουλγαρικά. Πέθανε στην Αθήνα. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε στη διάρκεια των φοιτητικών του χρόνων στην Αθήνα με δημοσιεύσεις ποιημάτων σε περιοδικά και το 1929 δημοσίευσε το διήγημα Το άλογό μου στο περιοδικό Ελληνικά Γράμματα. Το 1939 εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων Πορεία μέσα στη νύχτα. Το έργο του Γεράσιμου Γρηγόρη χρονικά μόνο μπορεί να τοποθετηθεί στην ελληνική λογοτεχνία του μεσοπολέμου. Ο Γρηγόρης βρέθηκε στον αντίποδα της ανανέωσης τόσο της ποίησης, όσο και της πεζογραφίας από τη λεγόμενη γενιά του τριάντα και συνέχισε την παράδοση των αρχών του εικοστού αιώνα, αλλά και της ελληνικής διηγηματογραφίας της γενιάς του 1880. Η πεζογραφία του κινείται στα πλαίσια του κοινωνικού ρεαλισμού συγγραφέων όπως οι Κώστας Παρορίτης, Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Δημοσθένης Βουτυράς κ.α., χωρίς ωστόσο έμφαση στην κοινωνική καταγγελία και την κοινωνιολογική οπτική. Η γραφή του αναφέρεται συχνά σε προσωπικά βιώματα και καλύπτει τις θεματολογικές περιοχές της αστικής και αγροτικής ζωής (με έμφαση στην περιγραφή της φύσης ως αρχετυπικής δύναμης) και της ιστορικής περιόδου του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου και της κατοχής. Επισημαίνονται επίσης οι απόπειρές του στο χώρο της υποβλητικής ατμόσφαιρας, του ονείρου και της επιστημονικής φαντασίας. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Γεράσιμου Γρηγόρη βλ. Δόξας Τάκης, «Γρηγόρης Δ.Γεράσιμος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ., Κοκκίνης Σπύρος, «Μνήμη Γεράσιμου Γρηγόρη», Περίπλους28-29 (Ζάκυνθος), 1-6/1991, σ.13-14, Χατζηβασιλείου Βαγγέλης, «Γεράσιμος Γρηγόρης», Η μεσοπολεμική πεζογραφία · Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939)Γ΄, σ.196-214. Αθήνα, Σοκόλης, 1992 και χ.σ., «Γρηγόρης Γεράσιμος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Αλεξίου Έλλη, Κριτική για το Πέρα από την όχθη, Δημοκρατική Αλλαγή, 8/6/1964.
Αργυρίου Αλεξ., «Μνήμη Γεράσιμου Γρηγόρη», Τα Νέα, 19/7/1985.
Βαρίκας Βάσος, «Αυθεντικές εικόνες ζωής. Γεράσιμου Γρηγόρη: Πέρα από την όχθη», Συγγραφείς και κείμεναΑ΄ (1961-1965), σ.209-211 (πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Το Βήμα, 10/5/1964).
Δόξας Τάκης, «Γρηγόρης Δ. Γεράσιμος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Κορδάτος Γιάννης, Κριτική για το Πορεία μέσα στη νύχτα, Νεοελληνικά Γράμματα, 22/7/1939.
Κοτζιάς Αλέξανδρος, Κριτική για το Η πολιτεία ξέσκεπη, Εικόνες, 12/4/1959.
Κοτζιάς Αλέξανδρος, Κριτική για το Πέρα από την όχθη, Μεσημβρινή, 7/2/1964.
Λαπαθιώτης Ναπολέων, «Γεράσιμου Γρηγόρη: Πορεία μέσ’ στη νύχτα», Νέα Εστία27, ετ.ΙΔ΄, 1η/3/1940, ετ.317, σ.322-323.
Μερακλής Μ.Γ., «Εισαγωγή για το έργο του Γεράσιμου Γρηγόρη», Γεράσιμος Γρηγόρης, Πέρα από την όχθη, σ.15-28. Αθήνα, Ζαχαρόπουλος, 1981.
Παναγιωτόπουλος Ι.Μ., Κριτική για το Πορεία μέσα στη νύχτα, Πρωία, 8/6/1939.
Πρωτόπαππα-Μπουμπουλίδου Γλυκερία, Πεζογραφικά κείμενα του πολέμου και της Κατοχής, σ.128-130 και 177-182. Ιωάννινα, έκδοση της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 1974.
Σαχίνης Απόστολος, Κριτική για το Πέρα από την όχθη, Έθνος, 1/11/1965 (το ίδιο στο Πεζογράφοι του καιρού μας, σ.191-193. Αθήνα, Εστία, 1967).
Τσάκωνας Δημήτρης, Η γενιά του Τριάντα · Τα πριν και τα μετά, σ.479-482. Αθήνα, Κάκτος, 1989.
Χατζηβασιλείου Βαγγέλης, «Γεράσιμος Γρηγόρης», Η μεσοπολεμική πεζογραφία · Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939)Γ΄, σ.196-214. Αθήνα, Σοκόλης, 1992.
Χουρμούζιος Αιμίλιος, Κριτική για το Η πολιτεία ξέσκεπη, Η Καθημερινή, 5/3/1959.
χ.σ., «Γρηγόρης Γεράσιμος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Rotolo Vincenzo, «Γεράσιμος Γρηγόρης: Μια δυνατή γεύση Ελλάδας και ανθρωπιάς», Τομές57, 2/1980, σ.9-14. Αφιερώματα περιοδικών
Τομές57, ετ.6, 2/1980.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) Ι.Διηγήματα
Πορεία μέσα στη νύχτα. Αθήνα, Γκοβόστης, 1939.
Η πολιτεία ξέσκεπη. Αθήνα, Δίφρος, 1954.
Πέρα από την όχθη. Αθήνα, Καραβίας, 1964.
Εστία αντιστάσεως. Αθήνα, Κ.Γρηγόρης, 1966.
Τα καινούρια άρβυλα. Αθήνα, αφοί Τολίδη, 1972. ΙΙ.Ποίηση
Επιστροφή στην ποίηση (αναδρομική επιλογή). Αθήνα, Κονιδάρης, 1980. ΙΙΙ.Μεταφράσεις
Σοφοκλή, Τραχίνιες. Αθήνα, δίφρος, 1964.
Σοφοκλή, Αντιγόνη. Αθήνα, Κ.Γρηγόρης, 1974.
Σοφοκλή, Οιδίπους τύραννος. Αθήνα, Κ.Γρηγόρης,1974. ΙV. Μελέτες
Σικελιανός 1884-1951. Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, 1971.
Αριστοτέλης Βαλαωρίτης 1824-1879. Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, 1975.
Μια κριτική θεώρηση του έργου του Αντώνη Πρόκου · Ποιητής μείζωνος τέχνης και ελάσσονος φήμης. Αθήνα, Δίφρος, 1983.
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Λευκάδα- Σπανοχώρι Σφακιωτών
Ημερομηνία Γέννησης 1907
Ημερομηνία Θανάτου 1985
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Πεζογραφία
Ποίηση
Μετάφραση
Μελέτη
Βιογραφικό Σημείωμα
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ (1907-1985) Ο Γεράσιμος Γρηγόρης γεννήθηκε στο Σπανοχώρι Σφακιωτών της Λευκάδας, γιος του Δημητρίου Γρηγόρη και μεγάλωσε σε αγροτικό περιβάλλον. Στην πόλη της Λευκάδας τέλειωσε το Γυμνάσιο και στη συνέχεια σπούδασε φιλολογία στη Φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ παράλληλα πήρε μαθήματα ζωγραφικής και χαρακτικής. Κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου υπηρέτησε στο αλβανικό μέτωπο και πήρε μέρος στην εθνική αντίσταση, ενταγμένος στο ΕΑΜ από το 1943 και ως το 1946. Παντρεύτηκε την Αικατερίνη Πολίτου με την οποία απέκτησε δυο γιους. Ασχολήθηκε επαγγελματικά με τη δημοσιογραφία και υπήρξε μέλος της Ενώσεως Συντακτών Περιοδικού Τύπου, της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών (αντιπρόεδρος το 1979) και της Εταιρείας Λευκαδικών Μελετών. Τιμήθηκε με το κρατικό βραβείο πεζογραφίας (1959 για τη συλλογή διηγημάτων Η Πολιτεία ξέσκεπη) και το πρώτο κρατικό βραβείο διηγήματος (1964 για τη συλλογή διηγημάτων Πέρα από την όχθη), καθώς επίσης με βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για τη μελέτη του Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1977). Ασχολήθηκε επίσης με μεταφράσεις αρχαίου δράματος, με τη λαογραφία, τη σκιτσογραφία, τη φιλολογική μελέτη. Έργα του μεταφράστηκαν στα γερμανικά, τα ρουμανικά, τα σουηδικά, τα ουγγρικά, τα ρωσικά και τα βουλγαρικά. Πέθανε στην Αθήνα. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε στη διάρκεια των φοιτητικών του χρόνων στην Αθήνα με δημοσιεύσεις ποιημάτων σε περιοδικά και το 1929 δημοσίευσε το διήγημα Το άλογό μου στο περιοδικό Ελληνικά Γράμματα. Το 1939 εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων Πορεία μέσα στη νύχτα. Το έργο του Γεράσιμου Γρηγόρη χρονικά μόνο μπορεί να τοποθετηθεί στην ελληνική λογοτεχνία του μεσοπολέμου. Ο Γρηγόρης βρέθηκε στον αντίποδα της ανανέωσης τόσο της ποίησης, όσο και της πεζογραφίας από τη λεγόμενη γενιά του τριάντα και συνέχισε την παράδοση των αρχών του εικοστού αιώνα, αλλά και της ελληνικής διηγηματογραφίας της γενιάς του 1880. Η πεζογραφία του κινείται στα πλαίσια του κοινωνικού ρεαλισμού συγγραφέων όπως οι Κώστας Παρορίτης, Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Δημοσθένης Βουτυράς κ.α., χωρίς ωστόσο έμφαση στην κοινωνική καταγγελία και την κοινωνιολογική οπτική. Η γραφή του αναφέρεται συχνά σε προσωπικά βιώματα και καλύπτει τις θεματολογικές περιοχές της αστικής και αγροτικής ζωής (με έμφαση στην περιγραφή της φύσης ως αρχετυπικής δύναμης) και της ιστορικής περιόδου του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου και της κατοχής. Επισημαίνονται επίσης οι απόπειρές του στο χώρο της υποβλητικής ατμόσφαιρας, του ονείρου και της επιστημονικής φαντασίας. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Γεράσιμου Γρηγόρη βλ. Δόξας Τάκης, «Γρηγόρης Δ.Γεράσιμος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ., Κοκκίνης Σπύρος, «Μνήμη Γεράσιμου Γρηγόρη», Περίπλους28-29 (Ζάκυνθος), 1-6/1991, σ.13-14, Χατζηβασιλείου Βαγγέλης, «Γεράσιμος Γρηγόρης», Η μεσοπολεμική πεζογραφία · Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939)Γ΄, σ.196-214. Αθήνα, Σοκόλης, 1992 και χ.σ., «Γρηγόρης Γεράσιμος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Αλεξίου Έλλη, Κριτική για το Πέρα από την όχθη, Δημοκρατική Αλλαγή, 8/6/1964.
Αργυρίου Αλεξ., «Μνήμη Γεράσιμου Γρηγόρη», Τα Νέα, 19/7/1985.
Βαρίκας Βάσος, «Αυθεντικές εικόνες ζωής. Γεράσιμου Γρηγόρη: Πέρα από την όχθη», Συγγραφείς και κείμεναΑ΄ (1961-1965), σ.209-211 (πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Το Βήμα, 10/5/1964).
Δόξας Τάκης, «Γρηγόρης Δ. Γεράσιμος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας6. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Κορδάτος Γιάννης, Κριτική για το Πορεία μέσα στη νύχτα, Νεοελληνικά Γράμματα, 22/7/1939.
Κοτζιάς Αλέξανδρος, Κριτική για το Η πολιτεία ξέσκεπη, Εικόνες, 12/4/1959.
Κοτζιάς Αλέξανδρος, Κριτική για το Πέρα από την όχθη, Μεσημβρινή, 7/2/1964.
Λαπαθιώτης Ναπολέων, «Γεράσιμου Γρηγόρη: Πορεία μέσ’ στη νύχτα», Νέα Εστία27, ετ.ΙΔ΄, 1η/3/1940, ετ.317, σ.322-323.
Μερακλής Μ.Γ., «Εισαγωγή για το έργο του Γεράσιμου Γρηγόρη», Γεράσιμος Γρηγόρης, Πέρα από την όχθη, σ.15-28. Αθήνα, Ζαχαρόπουλος, 1981.
Παναγιωτόπουλος Ι.Μ., Κριτική για το Πορεία μέσα στη νύχτα, Πρωία, 8/6/1939.
Πρωτόπαππα-Μπουμπουλίδου Γλυκερία, Πεζογραφικά κείμενα του πολέμου και της Κατοχής, σ.128-130 και 177-182. Ιωάννινα, έκδοση της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 1974.
Σαχίνης Απόστολος, Κριτική για το Πέρα από την όχθη, Έθνος, 1/11/1965 (το ίδιο στο Πεζογράφοι του καιρού μας, σ.191-193. Αθήνα, Εστία, 1967).
Τσάκωνας Δημήτρης, Η γενιά του Τριάντα · Τα πριν και τα μετά, σ.479-482. Αθήνα, Κάκτος, 1989.
Χατζηβασιλείου Βαγγέλης, «Γεράσιμος Γρηγόρης», Η μεσοπολεμική πεζογραφία · Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939)Γ΄, σ.196-214. Αθήνα, Σοκόλης, 1992.
Χουρμούζιος Αιμίλιος, Κριτική για το Η πολιτεία ξέσκεπη, Η Καθημερινή, 5/3/1959.
χ.σ., «Γρηγόρης Γεράσιμος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Rotolo Vincenzo, «Γεράσιμος Γρηγόρης: Μια δυνατή γεύση Ελλάδας και ανθρωπιάς», Τομές57, 2/1980, σ.9-14. Αφιερώματα περιοδικών
Τομές57, ετ.6, 2/1980.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) Ι.Διηγήματα
Πορεία μέσα στη νύχτα. Αθήνα, Γκοβόστης, 1939.
Η πολιτεία ξέσκεπη. Αθήνα, Δίφρος, 1954.
Πέρα από την όχθη. Αθήνα, Καραβίας, 1964.
Εστία αντιστάσεως. Αθήνα, Κ.Γρηγόρης, 1966.
Τα καινούρια άρβυλα. Αθήνα, αφοί Τολίδη, 1972. ΙΙ.Ποίηση
Επιστροφή στην ποίηση (αναδρομική επιλογή). Αθήνα, Κονιδάρης, 1980. ΙΙΙ.Μεταφράσεις
Σοφοκλή, Τραχίνιες. Αθήνα, δίφρος, 1964.
Σοφοκλή, Αντιγόνη. Αθήνα, Κ.Γρηγόρης, 1974.
Σοφοκλή, Οιδίπους τύραννος. Αθήνα, Κ.Γρηγόρης,1974. ΙV. Μελέτες
Σικελιανός 1884-1951. Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, 1971.
Αριστοτέλης Βαλαωρίτης 1824-1879. Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, 1975.
Μια κριτική θεώρηση του έργου του Αντώνη Πρόκου · Ποιητής μείζωνος τέχνης και ελάσσονος φήμης. Αθήνα, Δίφρος, 1983.
Γουζέλης Δημήτριος
Γουζέλης Δημήτριος
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Ζάκυνθος
Ημερομηνία Γέννησης 1774
Ημερομηνία Θανάτου 1843
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Ποίηση
Θέατρο - Σενάριο
Δοκίμιο
Μετάφραση
Βιογραφικό Σημείωμα
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΟΥΖΕΛΗΣ (1774- 1843) Ο Δημήτριος Γουζέλης γεννήθηκε το 1774 στη Ζάκυνθο, γιος του Διονυσίου Ι. Γουζέλη και της Ισαβέλλας κόρης του Δημητρίου Μαρτελάου. Είχε δύο αδέρφια, τον Ιωάννη και τη Ρουμπίνη. Ανιψιός και μαθητής του ποιητή Αντώνιου Μαρτελάου, μελέτησε κοντά του σε νεαρή ηλικία την ελληνική και λατινική γραμματεία. Ο Μαρτελάος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του νεαρού τότε Γουζέλη. Στη συνέχεια φοίτησε στη Σχολή του Φραγκισκανικού μοναστηριού Santa Maria delle Grazie, όπου έμαθε ιταλικά και γαλλικά, κοντά στον ιερέα Nicolo Reinaud. Ενθουσιώδες και ανήσυχο πνεύμα, κατά την περίοδο της Ενετικής κυριαρχίας στα Επτάνησα τάχθηκε υπέρ των γάλλων δημοκρατικών, επηρεασμένος από τις ιδέες του Διαφωτισμού και του Ναπολέοντα. Το 1793 έγινε μέλος της Λέσχης Καρμανιόλων, που ίδρυσε ο τότε γάλλος πρόξενος στη Ζάκυνθο Constantine – Hyacinte Guys, ενώ πήρε μέρος και στην ενθουσιώδη υποδοχή των γάλλων δημοκρατικών στο νησί, που μετά τη λήξη της Ενετοκρατίας (1797) σήμανε την μετατροπή των Επτανήσων σε κτήση της Γαλλικής Δημοκρατίας. Την ίδια περίοδο παντρεύτηκε την Αγγελική Βλάχου, ενώ τον επόμενο χρόνο έγινε λοχαγός της Γαλλικής Πολιτοφυλακής. Με το αξίωμα αυτό αγωνίστηκε υπό τον Κόντε Δημήτριο Μερκάτη και συνελήφθη από τον ρωσοτουρκικό στρατό μετά την παράδοση της γαλλικής φρουράς του κάστρου της Ζακύνθου. Κατέληξε στις τουρκικές φυλακές Bagnia στην Κωνσταντινούπολη. Ελευθερώθηκε μετά την υπογραφή της γαλλοτουρκικής συνθήκης και επέστρεψε στη Ζάκυνθο. Η αρνητική υποδοχή που του επιφύλαξαν οι αριστοκρατικοί κύκλοι του νησιού τον ανάγκασε να φύγει ξανά (είχε νωρίτερα χωρίσει από την Αγγελική Βλάχου), αρχικά για την Τεργέστη και από εκεί για το Μιλάνο, όπου έγινε υπολοχαγός της γαλλικής λεγεώνας του Ναπολέοντα. Το 1801 ταξίδεψε στο Παρίσι, όπου πήρε το βαθμό του λοχαγού και έμεινε για ένα χρόνο. Ασαφείς παραμένουν ακόμη οι πληροφορίες σχετικά με τραυματισμό του σε μάχη το 1810 και φυλάκισή του σε καθολική μονή. Μετά την πτώση του Ναπολέοντα έφυγε στη Βενετία και από εκεί στην Τεργέστη, όπου ασχολήθηκε με φιλολογικές μελέτες και μεταφράσεις και εργάστηκε ως δάσκαλος στο σχολείο της ελληνικής παροικίας, σε σπίτια ελλήνων εμπόρων και στη σχολή Scuole Reali. Το 1819 μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία και με την έναρξη της ελληνικής επανάστασης στάλθηκε αρχικά στη Ζάκυνθο, όπου στρατολόγησε συμπατριώτες του και πέρασε στην Πελοπόννησο. Πολέμησε στην Τριπολιτσά, στην πολιορκία της Μεθώνης και του Νεοκάστρου (σημερινή Πύλος) και αλλού, ενώ πήρε μέρος και στις προεπαναστατικές πολιτικές κινήσεις των ελλήνων αγωνιστών. Για τη δράση του διώχτηκε από τις Βρετανικές Αρχές της Ζακύνθου και καταδικάστηκε ερήμην του σε εξορία και δήμευση της περιουσίας του. Το 1825 ξαναπαντρεύτηκε. Λίγα χρόνια αργότερα έμεινε χήρος. Μετά τη δημιουργία του πρώτου ελληνικού κράτους ανέλαβε δικαστικά αξιώματα και συμμετείχε ενεργά στις πολιτικές εξελίξεις, παραιτήθηκε ωστόσο μετά από παραχώρηση γαιών στο όνομά του στον Πύργο Ηλείας από την επαναστατική κυβέρνηση, ως ένδειξη αναγνώρισης της προσφοράς του στον Αγώνα. Εκεί αποσύρθηκε ως το θάνατό του, το 1843. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του σημάδεψε ο θάνατος του μοναχογιού του, καρπού του δεύτερου γάμου του, το 1839. Στο χώρο της λογοτεχνίας ο Γουζέλης ασχολήθηκε με την ποίηση, το ηρωικό έπος, τη μετάφραση και το πατριωτικό δράμα, πήρε ωστόσο την ξεχωριστή θέση του στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας χάρη στη νεανική κωμωδία του Ο Χάσης, η οποία πρωτοκυκλοφόρησε το 1790 και σε δεύτερη, αναθεωρημένη και συμπληρωμένη μορφή το 1795. Ο Χάσης θεωρείται ως ένα από τα πιο σημαντικά έργα του νεοελληνικού θεάτρου, κυρίως ενδιαφέρει για τη γλώσσα του, η οποία παρουσιάζει έντονα το στοιχείο του επτανησιακού ιδιώματος, τους τύπους των ηρώων, τη σατιρική του διάθεση και τη στιχουργία του. Ειδικότερα τοποθετείται αφ’ ενός στο τέλος της κρητοεπτανησιακής παράδοσης στο χώρο της κωμωδίας και αφ’ ετέρου ως απαρχή της ηθογραφικής ελληνικής κωμωδίας του 19ου αιώνα. Πληροφορίες αναφέρουν πως παραστάθηκε για πρώτη φορά το 1800 στη Ζάκυνθο κατά τη διάρκεια της Αποκριάς, ενώ ήδη από το 1795 σκηνές του χρησιμοποιήθηκαν ως ‘ομιλίες’ σε αποκριάτικες γιορτές από ερασιτέχνες ηθοποιούς. Επίσημα και με την τελική μορφή του το έργο παραστάθηκε στο θέατρο Αδάμ της Ζακύνθου γύρω στο 1826. Άλλα έργα του Γουζέλη, τα οποία ωστόσο δεν προκάλεσαν ανάλογη του Χάση αίσθηση, είναι Το πολεμιστήριον σάλπισμα (1827), Τα κατά τους Έλληνας (1833) Η μεγαλοφιλία του Φιντίου και του Δάμωνος (πατριωτικό δράμα 1835), Γνωμικά διάφορα ενδόξων ανδρών ελλήνων και αλλογενών, έτι δε και αινίγματα και έτερα τινά (1836), κ.α. 1. Τα στοιχεία αντλήθηκαν από τα λήμματα Σπάθης Δημήτρης, «Γουζέλης Δημήτριος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985 και «Ο ποιητής Δημήτριος Γουζέλης (1774-1843)», Ο Χάσης (Το τζάκωμα και το φτιάσιμον)· Κριτική έκδοση Ζήσιμος Χ.Συνοδινός, σ.21-41. Αθήνα, Ωκενίδα, 1997.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Βάλσας Μίμης, Το Νεοελληνικό Θέατρο από το 1453 έως το 1900· Μετάφραση – Εισαγωγή - Σημειώσεις Χαρά Μπακονικόλα – Γεωργοπούλου. Αθήνα, 1994.
Γεωργουσόπουλος Κώστας, «Χάσης, πατέρας της νεοελληνικής κωμωδίας», Το Βήμα, 6/7/1977 (τώρα και στον τόμο Κλειδιά και κώδικες θεάτρουΙΙ· Ελληνικό Θέατρο, σ.204-209. Αθήνα, Εστία, 1984).
Γραμματάς Θόδωρος, Νεοελληνικό Θέατρο· Ιστορία – Δραματουργία· Δώδεκα μελετήματα. Αθήνα, 1987.
Καιροφύλλας Κώστας, «Ελληνική ηθογραφία: Ο Χάσης», εφ.Εστία, 7/12/1927.
Κονόμος Ντίνος, «Το λαϊκό θέατρο στη Ζάκυνθο», Επτανησιακά Φύλλα4, 11/1946, σ.45-49.
Λάσκαρης Ν.Ι., «Γουζέλης Δημήτριος», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια8. Αθήνα, Πυρσός, 1929.
Μάργαρης Δημήτριος, “Ο ποιητής του Χάση”, Πρόσωπα και θέματα, σ.35-46. Αθήνα, Σύλλογος προς διάδοσιν ωφελίμων βιβλίων, χ.χ.
Πολίτης Φώτος, “Δημήτριος Γουζέλης, ο ποιητής του Χάση”, Ελεύθερον Βήμα, 17/12/1927 (τώρα και στον τόμο Φώτου Πολίτη, Εκλογή από το έργο του· Είκοσι χρόνια κριτικής· Εκλογή από το έργο τουΒ’, 1927-1934, σ.14-17. Αθήνα, Εστία, 1938).
Πούχνερ Βάλτερ, Το θέατρο στην Ελλάδα· Μορφολογικές επισημάνσεις. Αθήνα, Παϊρίδης, 1995.
Πούχνερ Βάλτερ, Δραματουργικές αναζητήσεις· Πέντε μελετήματα. Αθήνα, Καστανιώτης, 1995.
Ρώμας Διονύσιος, «Το Επτανησιακό Θέατρο», Νέα Εστία899, Χριστούγεννα 1964, σ.97-167.
Σπάθης Δημήτρης, «Γουζέλης Δημήτριος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Συνοδινός Ζήσιμος (επιμέλεια – κριτική έκδοση), Ο Χάσης (Το τζάκωμα και το φτιάσιμον). Αθήνα, Ωκεανίδα, 1997 (όπου και επιλογή βιβλιογραφίας για τον Δημήτριο Γουζέλη, βιβλιογραφία και παραστασιογραφία του Χάση).
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) 1
Ο Χάσης, κωμωδία ποιηθείσα τω 1876 [sic] υπό Δημητρίου Γουζέλη Ζακυνθίου κατά τον τότε Ζακύνθιον ιδιωματισμόν. Ζάκυνθος, τυπ. Κωνσταντίνου Ρωσολύμου, 1851.
Ο Χάσης· Κωμωδία ή Σκηναί Ζακύνθου βίου εις πράξεις τέσσαρας, τη βάσει παλαιών χειρογράφων. Μετά εισαγωγής, βιογραφιών Γουζέλη και Καταπόδη, κριτικών του Χάση και πολλών σημειώσεων, τη συνεργασία πολλών λογίων. Έκδοσις νεωτάτη και πλήρης υπό εφημερίδος «Ελπίς» Ζακύνθου. Αθήνα τυπ. Διον.Δ.Πετσάλη Μιλτιάδου, 1927.
Σάλπισμα πολεμιστήριον περιέχον τα της Ελλάδος. Ναύπλιο, 1827.
Τα κατά τους έλληνας· Διαιρούμενον εις δύο μέρη, ελεγκτικόν και παραινετικόν πονημάτιον. Αίγινα, 1833.
Η μεγαλοφιλία του Φιντίου και του Δάμωνος ή Διονύσιος ο Τύραννος των Συρακουσών. Ναύπλιο, 1835.
Γνωμικά διαφόρων ενδόξων ανδρών , ελλήνων και αλλογενών, έτι δε και αινίγματα και έτερά τινα. Ναύπλιο, 1836.
Η κρίσις του Πάριδος· Ποίημα μυθολογικόν, ερωτικόν και ηθικόν. Τεργέστη, 1817.
Ελεύθερη Ιερουσαλήμ, του Τορκουάτο Τάσσο (μτφ. του Δημητρίου Γουζέλη), Τεργέστη, χ.χ.
Τζάκομα του Αϊ Ρόκου και του Αϊ Θωμά. Παρίσι [ = Βενετία], [1800].
Η Ιερουσαλήμ Ελευθερωμένη· Ποίημα ηρωικόν του Τορκουάτου Τάσσου. Βενετία, 1807. 1. Για αναλυτικότερα εργογραφικά στοιχεία του Δημητρίου Γουζέλη, που περιλαμβάνουν και τις νεώτερες εκδόσεις του Χάση αλλά και τους τίτλους ανέκδοτων έργων του βλ. Ο Χάσης (Το τζάκωμα και το φτιάσιμον)· Κριτική έκδοση Ζήσιμος Χ.Συνοδινός, σ.21-41. Αθήνα, Ωκενίδα, 1997
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Ζάκυνθος
Ημερομηνία Γέννησης 1774
Ημερομηνία Θανάτου 1843
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Ποίηση
Θέατρο - Σενάριο
Δοκίμιο
Μετάφραση
Βιογραφικό Σημείωμα
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΟΥΖΕΛΗΣ (1774- 1843) Ο Δημήτριος Γουζέλης γεννήθηκε το 1774 στη Ζάκυνθο, γιος του Διονυσίου Ι. Γουζέλη και της Ισαβέλλας κόρης του Δημητρίου Μαρτελάου. Είχε δύο αδέρφια, τον Ιωάννη και τη Ρουμπίνη. Ανιψιός και μαθητής του ποιητή Αντώνιου Μαρτελάου, μελέτησε κοντά του σε νεαρή ηλικία την ελληνική και λατινική γραμματεία. Ο Μαρτελάος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του νεαρού τότε Γουζέλη. Στη συνέχεια φοίτησε στη Σχολή του Φραγκισκανικού μοναστηριού Santa Maria delle Grazie, όπου έμαθε ιταλικά και γαλλικά, κοντά στον ιερέα Nicolo Reinaud. Ενθουσιώδες και ανήσυχο πνεύμα, κατά την περίοδο της Ενετικής κυριαρχίας στα Επτάνησα τάχθηκε υπέρ των γάλλων δημοκρατικών, επηρεασμένος από τις ιδέες του Διαφωτισμού και του Ναπολέοντα. Το 1793 έγινε μέλος της Λέσχης Καρμανιόλων, που ίδρυσε ο τότε γάλλος πρόξενος στη Ζάκυνθο Constantine – Hyacinte Guys, ενώ πήρε μέρος και στην ενθουσιώδη υποδοχή των γάλλων δημοκρατικών στο νησί, που μετά τη λήξη της Ενετοκρατίας (1797) σήμανε την μετατροπή των Επτανήσων σε κτήση της Γαλλικής Δημοκρατίας. Την ίδια περίοδο παντρεύτηκε την Αγγελική Βλάχου, ενώ τον επόμενο χρόνο έγινε λοχαγός της Γαλλικής Πολιτοφυλακής. Με το αξίωμα αυτό αγωνίστηκε υπό τον Κόντε Δημήτριο Μερκάτη και συνελήφθη από τον ρωσοτουρκικό στρατό μετά την παράδοση της γαλλικής φρουράς του κάστρου της Ζακύνθου. Κατέληξε στις τουρκικές φυλακές Bagnia στην Κωνσταντινούπολη. Ελευθερώθηκε μετά την υπογραφή της γαλλοτουρκικής συνθήκης και επέστρεψε στη Ζάκυνθο. Η αρνητική υποδοχή που του επιφύλαξαν οι αριστοκρατικοί κύκλοι του νησιού τον ανάγκασε να φύγει ξανά (είχε νωρίτερα χωρίσει από την Αγγελική Βλάχου), αρχικά για την Τεργέστη και από εκεί για το Μιλάνο, όπου έγινε υπολοχαγός της γαλλικής λεγεώνας του Ναπολέοντα. Το 1801 ταξίδεψε στο Παρίσι, όπου πήρε το βαθμό του λοχαγού και έμεινε για ένα χρόνο. Ασαφείς παραμένουν ακόμη οι πληροφορίες σχετικά με τραυματισμό του σε μάχη το 1810 και φυλάκισή του σε καθολική μονή. Μετά την πτώση του Ναπολέοντα έφυγε στη Βενετία και από εκεί στην Τεργέστη, όπου ασχολήθηκε με φιλολογικές μελέτες και μεταφράσεις και εργάστηκε ως δάσκαλος στο σχολείο της ελληνικής παροικίας, σε σπίτια ελλήνων εμπόρων και στη σχολή Scuole Reali. Το 1819 μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία και με την έναρξη της ελληνικής επανάστασης στάλθηκε αρχικά στη Ζάκυνθο, όπου στρατολόγησε συμπατριώτες του και πέρασε στην Πελοπόννησο. Πολέμησε στην Τριπολιτσά, στην πολιορκία της Μεθώνης και του Νεοκάστρου (σημερινή Πύλος) και αλλού, ενώ πήρε μέρος και στις προεπαναστατικές πολιτικές κινήσεις των ελλήνων αγωνιστών. Για τη δράση του διώχτηκε από τις Βρετανικές Αρχές της Ζακύνθου και καταδικάστηκε ερήμην του σε εξορία και δήμευση της περιουσίας του. Το 1825 ξαναπαντρεύτηκε. Λίγα χρόνια αργότερα έμεινε χήρος. Μετά τη δημιουργία του πρώτου ελληνικού κράτους ανέλαβε δικαστικά αξιώματα και συμμετείχε ενεργά στις πολιτικές εξελίξεις, παραιτήθηκε ωστόσο μετά από παραχώρηση γαιών στο όνομά του στον Πύργο Ηλείας από την επαναστατική κυβέρνηση, ως ένδειξη αναγνώρισης της προσφοράς του στον Αγώνα. Εκεί αποσύρθηκε ως το θάνατό του, το 1843. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του σημάδεψε ο θάνατος του μοναχογιού του, καρπού του δεύτερου γάμου του, το 1839. Στο χώρο της λογοτεχνίας ο Γουζέλης ασχολήθηκε με την ποίηση, το ηρωικό έπος, τη μετάφραση και το πατριωτικό δράμα, πήρε ωστόσο την ξεχωριστή θέση του στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας χάρη στη νεανική κωμωδία του Ο Χάσης, η οποία πρωτοκυκλοφόρησε το 1790 και σε δεύτερη, αναθεωρημένη και συμπληρωμένη μορφή το 1795. Ο Χάσης θεωρείται ως ένα από τα πιο σημαντικά έργα του νεοελληνικού θεάτρου, κυρίως ενδιαφέρει για τη γλώσσα του, η οποία παρουσιάζει έντονα το στοιχείο του επτανησιακού ιδιώματος, τους τύπους των ηρώων, τη σατιρική του διάθεση και τη στιχουργία του. Ειδικότερα τοποθετείται αφ’ ενός στο τέλος της κρητοεπτανησιακής παράδοσης στο χώρο της κωμωδίας και αφ’ ετέρου ως απαρχή της ηθογραφικής ελληνικής κωμωδίας του 19ου αιώνα. Πληροφορίες αναφέρουν πως παραστάθηκε για πρώτη φορά το 1800 στη Ζάκυνθο κατά τη διάρκεια της Αποκριάς, ενώ ήδη από το 1795 σκηνές του χρησιμοποιήθηκαν ως ‘ομιλίες’ σε αποκριάτικες γιορτές από ερασιτέχνες ηθοποιούς. Επίσημα και με την τελική μορφή του το έργο παραστάθηκε στο θέατρο Αδάμ της Ζακύνθου γύρω στο 1826. Άλλα έργα του Γουζέλη, τα οποία ωστόσο δεν προκάλεσαν ανάλογη του Χάση αίσθηση, είναι Το πολεμιστήριον σάλπισμα (1827), Τα κατά τους Έλληνας (1833) Η μεγαλοφιλία του Φιντίου και του Δάμωνος (πατριωτικό δράμα 1835), Γνωμικά διάφορα ενδόξων ανδρών ελλήνων και αλλογενών, έτι δε και αινίγματα και έτερα τινά (1836), κ.α. 1. Τα στοιχεία αντλήθηκαν από τα λήμματα Σπάθης Δημήτρης, «Γουζέλης Δημήτριος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985 και «Ο ποιητής Δημήτριος Γουζέλης (1774-1843)», Ο Χάσης (Το τζάκωμα και το φτιάσιμον)· Κριτική έκδοση Ζήσιμος Χ.Συνοδινός, σ.21-41. Αθήνα, Ωκενίδα, 1997.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Βάλσας Μίμης, Το Νεοελληνικό Θέατρο από το 1453 έως το 1900· Μετάφραση – Εισαγωγή - Σημειώσεις Χαρά Μπακονικόλα – Γεωργοπούλου. Αθήνα, 1994.
Γεωργουσόπουλος Κώστας, «Χάσης, πατέρας της νεοελληνικής κωμωδίας», Το Βήμα, 6/7/1977 (τώρα και στον τόμο Κλειδιά και κώδικες θεάτρουΙΙ· Ελληνικό Θέατρο, σ.204-209. Αθήνα, Εστία, 1984).
Γραμματάς Θόδωρος, Νεοελληνικό Θέατρο· Ιστορία – Δραματουργία· Δώδεκα μελετήματα. Αθήνα, 1987.
Καιροφύλλας Κώστας, «Ελληνική ηθογραφία: Ο Χάσης», εφ.Εστία, 7/12/1927.
Κονόμος Ντίνος, «Το λαϊκό θέατρο στη Ζάκυνθο», Επτανησιακά Φύλλα4, 11/1946, σ.45-49.
Λάσκαρης Ν.Ι., «Γουζέλης Δημήτριος», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια8. Αθήνα, Πυρσός, 1929.
Μάργαρης Δημήτριος, “Ο ποιητής του Χάση”, Πρόσωπα και θέματα, σ.35-46. Αθήνα, Σύλλογος προς διάδοσιν ωφελίμων βιβλίων, χ.χ.
Πολίτης Φώτος, “Δημήτριος Γουζέλης, ο ποιητής του Χάση”, Ελεύθερον Βήμα, 17/12/1927 (τώρα και στον τόμο Φώτου Πολίτη, Εκλογή από το έργο του· Είκοσι χρόνια κριτικής· Εκλογή από το έργο τουΒ’, 1927-1934, σ.14-17. Αθήνα, Εστία, 1938).
Πούχνερ Βάλτερ, Το θέατρο στην Ελλάδα· Μορφολογικές επισημάνσεις. Αθήνα, Παϊρίδης, 1995.
Πούχνερ Βάλτερ, Δραματουργικές αναζητήσεις· Πέντε μελετήματα. Αθήνα, Καστανιώτης, 1995.
Ρώμας Διονύσιος, «Το Επτανησιακό Θέατρο», Νέα Εστία899, Χριστούγεννα 1964, σ.97-167.
Σπάθης Δημήτρης, «Γουζέλης Δημήτριος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό3. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Συνοδινός Ζήσιμος (επιμέλεια – κριτική έκδοση), Ο Χάσης (Το τζάκωμα και το φτιάσιμον). Αθήνα, Ωκεανίδα, 1997 (όπου και επιλογή βιβλιογραφίας για τον Δημήτριο Γουζέλη, βιβλιογραφία και παραστασιογραφία του Χάση).
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) 1
Ο Χάσης, κωμωδία ποιηθείσα τω 1876 [sic] υπό Δημητρίου Γουζέλη Ζακυνθίου κατά τον τότε Ζακύνθιον ιδιωματισμόν. Ζάκυνθος, τυπ. Κωνσταντίνου Ρωσολύμου, 1851.
Ο Χάσης· Κωμωδία ή Σκηναί Ζακύνθου βίου εις πράξεις τέσσαρας, τη βάσει παλαιών χειρογράφων. Μετά εισαγωγής, βιογραφιών Γουζέλη και Καταπόδη, κριτικών του Χάση και πολλών σημειώσεων, τη συνεργασία πολλών λογίων. Έκδοσις νεωτάτη και πλήρης υπό εφημερίδος «Ελπίς» Ζακύνθου. Αθήνα τυπ. Διον.Δ.Πετσάλη Μιλτιάδου, 1927.
Σάλπισμα πολεμιστήριον περιέχον τα της Ελλάδος. Ναύπλιο, 1827.
Τα κατά τους έλληνας· Διαιρούμενον εις δύο μέρη, ελεγκτικόν και παραινετικόν πονημάτιον. Αίγινα, 1833.
Η μεγαλοφιλία του Φιντίου και του Δάμωνος ή Διονύσιος ο Τύραννος των Συρακουσών. Ναύπλιο, 1835.
Γνωμικά διαφόρων ενδόξων ανδρών , ελλήνων και αλλογενών, έτι δε και αινίγματα και έτερά τινα. Ναύπλιο, 1836.
Η κρίσις του Πάριδος· Ποίημα μυθολογικόν, ερωτικόν και ηθικόν. Τεργέστη, 1817.
Ελεύθερη Ιερουσαλήμ, του Τορκουάτο Τάσσο (μτφ. του Δημητρίου Γουζέλη), Τεργέστη, χ.χ.
Τζάκομα του Αϊ Ρόκου και του Αϊ Θωμά. Παρίσι [ = Βενετία], [1800].
Η Ιερουσαλήμ Ελευθερωμένη· Ποίημα ηρωικόν του Τορκουάτου Τάσσου. Βενετία, 1807. 1. Για αναλυτικότερα εργογραφικά στοιχεία του Δημητρίου Γουζέλη, που περιλαμβάνουν και τις νεώτερες εκδόσεις του Χάση αλλά και τους τίτλους ανέκδοτων έργων του βλ. Ο Χάσης (Το τζάκωμα και το φτιάσιμον)· Κριτική έκδοση Ζήσιμος Χ.Συνοδινός, σ.21-41. Αθήνα, Ωκενίδα, 1997
Γουδέλης Γιάννης
Γουδέλης Γιάννης
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Καρυοβούνιο
Ημερομηνία Γέννησης 1921
Ημερομηνία Θανάτου -
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Πεζογραφία
Ποίηση
Μελέτη
Βιογραφικό Σημείωμα
ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΟΥΔΕΛΗΣ Ο Γιάννης Γουδέλης γεννήθηκε στο Καρυοβούνιο της Μάνης. Αποφοίτησε από το Χημικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του πρωτοστάτησε στη διοργάνωση της κηδείας του Κωστή Παλαμά το 1943 και πήρε μέρος στην παράσταση της Τρισεύγενης και στις μουσικές εκδηλώσεις του Πανεπιστημίου. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας υπήρξε υπεύθυνος καλλιτεχνικής διαπαιδαγώγησης και μετά την ολοκλήρωση της θητείας του ίδρυσε το Γραφείο Επιστημονικών Εφαρμογών στην Αθήνα. Το 1954 ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο Δίφρος και δύο χρόνια αργότερα το λογοτεχνικό περιοδικό Καινούρια Εποχή. Μέλος της Ομοσπονδίας Εκδοτών Βιβλιοπωλών Ελλάδος και της Ένωσης Διευθυντών Περιοδικού Τύπου. Το 1957 εξέδωσε τον τόμο Ανθολογία της σύγχρονης κριτικής και δύο χρόνια αργότερα την πρώτη του ποιητική συλλογή, που είχε τίτλο Προς Βικέντιον. Ακολούθησαν ποιητικά και πεζά έργα, καθώς επίσης ιστορικές και φιλολογικές μελέτες. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Γιάννη Γουδέλη βλ. Β.Ε.Σ., «Γουδέλης Γιάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας5. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Ανδρονίκας Κ., Κριτική για τα Ελεγεία σε νάνο, Ριζοσπάστης, 29/9/1978.
Βρεττάκος Νικηφόρος, «Γιάννη Γουδέλη: Προς Βικέντιον», Επιθεώρηση ΤέχνηςΙΑ΄, ετ.ΣΤ΄, 2/1960, αρ.62, σ.165.
Καραντώνης Ανδρέας, «Γιάννη Γουδέλη: Ελεγεία σε νάνο», Νέα Εστία102, ετ.ΝΑ΄, 1η/11/1977, αρ.1208, σ.1458-1459.
Λειβαδίτης Τ., Κριτική για τα Ελεγεία σε νάνο, Αυγή, 8/5/1977.
Παπακωνσταντίνου Δημ.Κ., «Γιάννη Γουδέλη: Κύπρος», Νέα Εστία100, ετ.Ν΄, 1η/12/1976, αρ.1186, σ.1595-1596.
Ραυτόπουλος Δημ., «Γιάννη Γουδέλη: Ο γέροντας», Επιθεώρηση ΤέχνηςΚΒ΄, ετ.ΙΑ΄, 9/1965, αρ.128, σ.198-203.
Β.Ε.Σ., «Γουδέλης Γιάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας5. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) Ι.Μελέτες – Δοκίμια
Ανθολογία της σύγχρονης κριτικής. Αθήνα, Δίφρος, 1957.
Ο Νόμπελ και η διαθήκη του 1964.
Από ποιους ο Νίκος Καζαντζάκης ξανασταυρώνεται. Αθήνα, Δίφρος, 1987. ΙΙ.Πεζογραφία
Η γη του φωτός
Ο άντρας.
Η γη του φωτός
Ο γέροντας. Αθήνα, Δίφρος, 1964.
Η γη του φωτός
Ο έφηβος. Αθήνα, 1966.
Ράγια.
Κύπρος· Ταξίδια και λογισμοί. ΙΙΙ.Ποίηση
Προς Βικέντιον. Αθήνα, Δίφρος, 1959.
Ταλετός. 1967.
Ελεγεία σε νάνο.
--------------------------------------------------------------------------------
Bιογραφία-Βιβλιογραφία-Εργογραφία
--------------------------------------------------------------------------------
Τόπος Γέννησης Καρυοβούνιο
Ημερομηνία Γέννησης 1921
Ημερομηνία Θανάτου -
Λογοτεχνικές Κατηγορίες Πεζογραφία
Ποίηση
Μελέτη
Βιογραφικό Σημείωμα
ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΟΥΔΕΛΗΣ Ο Γιάννης Γουδέλης γεννήθηκε στο Καρυοβούνιο της Μάνης. Αποφοίτησε από το Χημικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του πρωτοστάτησε στη διοργάνωση της κηδείας του Κωστή Παλαμά το 1943 και πήρε μέρος στην παράσταση της Τρισεύγενης και στις μουσικές εκδηλώσεις του Πανεπιστημίου. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας υπήρξε υπεύθυνος καλλιτεχνικής διαπαιδαγώγησης και μετά την ολοκλήρωση της θητείας του ίδρυσε το Γραφείο Επιστημονικών Εφαρμογών στην Αθήνα. Το 1954 ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο Δίφρος και δύο χρόνια αργότερα το λογοτεχνικό περιοδικό Καινούρια Εποχή. Μέλος της Ομοσπονδίας Εκδοτών Βιβλιοπωλών Ελλάδος και της Ένωσης Διευθυντών Περιοδικού Τύπου. Το 1957 εξέδωσε τον τόμο Ανθολογία της σύγχρονης κριτικής και δύο χρόνια αργότερα την πρώτη του ποιητική συλλογή, που είχε τίτλο Προς Βικέντιον. Ακολούθησαν ποιητικά και πεζά έργα, καθώς επίσης ιστορικές και φιλολογικές μελέτες. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Γιάννη Γουδέλη βλ. Β.Ε.Σ., «Γουδέλης Γιάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας5. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Ανδρονίκας Κ., Κριτική για τα Ελεγεία σε νάνο, Ριζοσπάστης, 29/9/1978.
Βρεττάκος Νικηφόρος, «Γιάννη Γουδέλη: Προς Βικέντιον», Επιθεώρηση ΤέχνηςΙΑ΄, ετ.ΣΤ΄, 2/1960, αρ.62, σ.165.
Καραντώνης Ανδρέας, «Γιάννη Γουδέλη: Ελεγεία σε νάνο», Νέα Εστία102, ετ.ΝΑ΄, 1η/11/1977, αρ.1208, σ.1458-1459.
Λειβαδίτης Τ., Κριτική για τα Ελεγεία σε νάνο, Αυγή, 8/5/1977.
Παπακωνσταντίνου Δημ.Κ., «Γιάννη Γουδέλη: Κύπρος», Νέα Εστία100, ετ.Ν΄, 1η/12/1976, αρ.1186, σ.1595-1596.
Ραυτόπουλος Δημ., «Γιάννη Γουδέλη: Ο γέροντας», Επιθεώρηση ΤέχνηςΚΒ΄, ετ.ΙΑ΄, 9/1965, αρ.128, σ.198-203.
Β.Ε.Σ., «Γουδέλης Γιάννης», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας5. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
Εργογραφία
(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) Ι.Μελέτες – Δοκίμια
Ανθολογία της σύγχρονης κριτικής. Αθήνα, Δίφρος, 1957.
Ο Νόμπελ και η διαθήκη του 1964.
Από ποιους ο Νίκος Καζαντζάκης ξανασταυρώνεται. Αθήνα, Δίφρος, 1987. ΙΙ.Πεζογραφία
Η γη του φωτός
Ο άντρας.
Η γη του φωτός
Ο γέροντας. Αθήνα, Δίφρος, 1964.
Η γη του φωτός
Ο έφηβος. Αθήνα, 1966.
Ράγια.
Κύπρος· Ταξίδια και λογισμοί. ΙΙΙ.Ποίηση
Προς Βικέντιον. Αθήνα, Δίφρος, 1959.
Ταλετός. 1967.
Ελεγεία σε νάνο.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
